در پایان ماه فوریه میلیون ها درخت در باغ های میوه دره مرکزی کالیفرنیا همزمان با آغاز تلاش سالانه شان برای تکثیر از شکوفه های سرخ و سفید اشباع می شوند. این گل های ظریف گرده افشان، غالباً زنبورهای عسل را برای گردش و جمع آوری شهد و گرده به خود جذب می کنند.

درختان نیز با نشان دادن این مهمان نوازی جایزه یک تماس با زنبوران عسل پوشیده از گرده و بخت گرده افشانی با یک درخت دیگر را می برند. اما در سال های اخیر نگرانی هایی در مورد کمبود احتمالی زنبورهای عسل ایجاد و داستان های ترسناکی از زنبورنگهدارانی که متوجه شده اند ۳۰ تا ۵۰ درصد از زنبورهای تحت کنترل شان طی زمستان ناپدید گشته اند نقل شده است.

این حادثه بهم خوردن کولونی زنبورهای عسل (CCD) خوانده می شود و علت آن هم چنان یک معما است.

نگرانی ها درباره کاهش درازمدت جمعیت گرده افشانان دیگرمانند پروانه ها و شب پره ها را هم به این اضافه کنید و نتیجه یک نگرانی در حال گسترش از یک تهدید علیه توانایی طبیعت به تولید کافی حیوانات عاشق شهد برای خدمت به این محصول بشر می باشد. اما امسال این داستان یک چرخش کرده است. در کالیفرنیا کمبود زنبور عسل جایش را به فراوانی داده است.

 

 

● زنبورعسل برای من خوب است

افراط سالانه در تکثیر جنسی باغ های بادام کالیفرنیا خیلی کم به پاداش ناخواسته طبیعت مدیون است. فرانسیس راتنیکز یک پروفسور کشاورزی در دانشگاه ساسکس که روی مزارع دولتی بادام کار کرده است می گوید: محصول این روزها آنقدر زیاد و خوب پرورش یافته که از توانایی ذاتی منطقه به تولید گرده افشانان فراتر رفته است. سال ها قبل که باغ های میوه کمتری وجود داشت، کشاورزان می توانستند روی گرده افشانی زنبورهای زنبوردارانی که در دره مرکزی زندگی می کردند تکیه کنند. اکنون آنها باید کارگر مهاجر زنبورداری وارد کنند.

«اگ علمی»، یک شرکت مستقر در بیکرزفیلد کالیفرنیا، به انعقاد قراردادهای واسطه گری گرده افشانی میان پرورش دهنده های محلی بادام و زنبورداران سرتاسر آمریکا کمک می کند. جو تراینور واسطه گر گرده افشانی که اگ علمی را پایه گذاری کرد، می گوید: در دهه ۱۹۶۰، یکصد هزار جریب بیشه در آنجا وجود داشت.

امروز ۷۰۰ هزار جریب بیشه وجود دارد و این صنعت ادعا می کند ۸۰ درصد از بادام جهان را عرضه می کند. برای پاسخگویی به تقاضای گرده افشانی، بیش از یک سوم کندوهای آمریکا باید در این فصل به کالیفرنیا منتقل شود. چنین تغییراتی در این صنعت در قیمت های کندوها منعکس شده است. در سال ۱۹۹۵ پرورش دهنده ها می توانستند یک کندو را با پرداخت ۳۵ دلار کرایه کنند. تراینور می گوید امروز یک کولونی قوی ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار هزینه دارد.

مشخص کردن دقیق اینکه چه چیز باعث شده است زنبورهای عسل ناپدید شوند دشوار است.

دکتر راتنیکز می گوید: مردم دوست دارند بذرافشانی از لحاظ ژنتیکی اصلاح شده، آلودگی دکل های تلفن همراه و آفت کش ها را علت آن بدانند. ولی تقریباً با اطمینان می توان گفت هیچ یک از اینها نیستند. اما او اضافه می کند چنین کاهش های بزرگی در بیماری های همه گیر غیرعادی نیستند.

یک توضیح که هردودکتر راتنیکز و تراینور ارائه دادند این است که این یک بیماری نادر است که احتمالاً ویروس فلج شدید اسرائیلی (IAPV) باهجوم میان کولونی ها که قبلاً با پارازیت هایی مانند توزما سرانایی یک قارچ انگلی از آسیا ضعیف شده بودند موجب آن شده است.

بعضی ها عقیده دارند از آنجایی که این قارچ ها از سال ۲۰۰۶ که CCD برای نخستین بار به صورت یک مشکل درآمد رایج بوده اند نوزماسرانایی به تنهایی ممکن است برای اینکه موجب CCD شود کافی باشد. یک کنه انگلی به نام واروآ نیز وجود دارد که مدتی است مشکلی برای زنبورها شده است و ممکن است آن نیز IAPV را منتقل کند. اما به احتمال قریب به یقین یک عامل دیگر نیز موجب ناراحتی زنبورها شده است - رژیم غذایی ضعیف.

● اقتصاد زنبورعسل

هر روز بیشتر روشن می شود که زنبورهای تحت کنترل به مکمل های غذایی نیاز دارند. در بعضی نقاط یک کاهش در مناطق چمن زار که در آنها زنبورها بتوانند دنبال غذا بگردند، از بین رفتن مرزهای پر از علف و رشد کشت تک محصولی معنایش این است که پیدا کردن یک منطقه به حد کافی وسیع از منابع گرده افشان برای بدست آوردن اسیدهای آمونیاک مورد نیاز خود برای زنبورها دشواراست.

در موارد استثنایی آنها ممکن است حتی پروتئین اساسی کافی پیدا نکنند. آقای تراینور در مقاله ای در شماره ماه فوریه «فرهنگ زنبورعسل» می نویسد: در بعضی مکان ها که محصولات با گرده های پروتئین پایین مانند بوته های قره قات و گل آفتاب گردان روییده اند، مکان هایی هست که CCD نیز پدیدار شده است.

عقیده این است که تغذیه بد سیستم های مصونیت زنبورها را تضعیف کرده، آنها را در مقابل ویروس ها و سایر انگل ها آسیب پذیر ساخته است. تغذیه زنبورها با مکمل ها به جای تکیه به توانایی آنها در جستجوی علوفه در دنیای وحش وقت و هزینه زیادی می برد. بنابراین بسیاری از زنبورداران سعی می کنند ازآن اجتناب کنند. اما داستانی هست که می گوید آنهایی که برای کولونی های خود پول خرج می کنند خیلی بیشتر در برابر CCD مقاوم هستند.

بنابراین فراوانی امسال زنبورهای کالیفرنیایی به علت ترکیبی از افزایش عرضه و کاهش تقاضا ایجاد شده است. قیمت بادام بین ماههای اوت ودسامبرسال گذشته، وقتی مردم پول کمتری در جیب هایشان داشتند حدود ۳۰ درصد کاهش یافت. این موجب شده است پرورش دهند ها از هزینه هایشان بکاهند و در نتیجه کندوی کمتری کرایه کنند. همچنین یک خشکسا لی در منطقه وجود دارد و خیلی از کشاورزان احتمال نمی دهند آب کافی برای برداشت محصول خود دریافت کنند. در این میان قیمت های بالای اخیر قراردادهای گـرده افشانی باعث شد چاق کردن زنبورها با مکمل ها طی زمستان کار مفیــدی به نظرآید. این ممکن است توضیح دهد چرا کولونی های کمتری از بین رفته اند.

پس صعود و سقوط قیمت زنبور عسل تحت کنترل بیشتر از اقتصاد عرضه و تقاضا ناشی می شود تا نیروهای طبیعت. و اگر تئوری تغذیه و بیماری درست باشد قیمت های پایین قراردادهای سال آینده ممکن است شاهد کاهش غذاهای مکمل بوسیله زنبورداران و ظهور دوباره CCD باشد.

● زنبورگورت را گم کن!

با وجود اهمیت زنبورعسل، هیچ یک از اینها مدرکی دال بر یک بحران گسترده گرده افشانی یا تهدیدی خاص علیه گرده افشانان نیست. هیچ کس نشان نداده است که کولونی های زنبورهای وحشی سریعتر از آنچه در گذشته بود در حال نابودی است. و در حالیکه این واقعیت وجود دارد که بسیاری از گونه های پروانه ها، شب پره ها، پرندگان، خفاش ها و دیگر گرده افشانان درحال عقب نشینی هستند، مشکل آنها بیشتر احتمال می رود منعکس کننده کاهش گسترده تر درتنوع زیستی که نتیجه پدیده مشهودی مانند از دست رفتن زیستگاه ها و افزایش کشاورزی است باشد.

اما این فقدان تنوع اگرچه دردسرآفرین است الزاماً به یک کاهش در میزان گرده افشانی که جریان دارد تبدیل نمی شود. جابوری گازدل از مؤسسه فن آوری فدرال سوئیس در زوریخ در مقاله ای در «فرآیندهای بوم شناسی و تکامل» در سال ۲۰۰۵ خاطرنشان ساخت کاهش زنبور عسل موم دار که اخیراً در اروپا مشاهده شده است بیشتر روی گونه های نادر و خاص اثر می گذارد نه همه زنبورها... بطورکلی یک مشکل دیگر.

اگرچه این فکرکه یک بحران گسترده تر و پرهزینه گرده افشانی در جریان است مورد تحقیق قرار گرفته است (سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد ۲۸ میلیون دلار بودجه برای آن صرف می کند). اما تصویر واقعی تیره تر است. آکادمی ملی علوم آمریکا درسال ۲۰۰۶ گزارشی درباره وضعیت گرده افشانان در آمریکای شمالی منتشر کرد که نتیجه گرفت «برای بیشتر گونه های گرده افشانان آمریکای شمالی کمبود اطلاعات درازمدت جمعیت وجود دارد و معلومات درباره محیط زیست آنها ناقص است.» ساده تر بگوییم، هیچ کس چیزی نمی داند. اما در مورد زنبوران عسل تحت کنترل آمریکا، دکتر راتنیکز می گوید «مرگ قریب الوقوع زنبورهای عسل بارها گزارش شده است، اما اتفاق نیافتاده است و احتمال نمی رود این بار نیز اتفاق افتد.


منبع: اکونومیست / مترجم: فریدون دولتشاهی
روزنامه اطلاعات ( www.ettelaat.com)

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد