همانطوركه می دانید جوجه های گوشتی برای كسب بهترین بازده باید در مناسب ترین دامنهء دمایی پرورش داده شوند. در گذشته برای بدست آوردن جوجه های خوب گوشتی غذای زیادی مصرف می شد حال آنكه امروزه ارتقاء كیفیت ژنتیكِ مرغ های مادر به طور محسوسی میزان مصرف غذارا كاهش داده است ، همچنین جوجه های گوشتی با سرعت بیشتری رشد می كنند ، و گوشتِ موردِ نیازِ بیشتری تولید می كنند. در مقامِ قیاس با اجداد پیشینِ كم بازده جوجه های امروزی دمای زیاد سالن تاثیر نامطلوب بیشتری بر عملكرد و بازدهِ اقتصادی این جوجه ها دارد. در شرایطی كه هوای بیرون سالن گرم است، فضای داخلی سالن باید به گونه ای باشد كه مرغ ها به سادگی بتوانند گرمای اضافی بدن خود را دفع كنند، و دمای بدنشان را به حد ایده ال برسانند. برایِ نیل بدین مقصود باید رطوبت فضای داخلی سالن را در حد توصیه شده نگه داشت ، همچنین ، برای افزایش دفع گرما باید سرعت جریانِ باد سالن را افزود( این شیوه wind_chill cooling یا خنك شدن به كمك باد نام دارد). برای بدست آوردن نتایج بهتر استفاده از شیوهء تهویهء طولیِ هوای سالن توصیه می شود. در صورت استفاده از روش تهویهء طولی میزان دفع گرما به طور محسوسی افزایش می یابد ، بدین ترتیب حتی اگر دمای سالن بیش از میزان ‘ دمای مطلقِ دماسنج ‘ كه توصیه شده است باشد ، باز مرغ ها سالن را نسبتا خنك احساس می كنند. هنگام استفاده از روش تهویهء طولی ، متغیر دیگری نیز برای ارزیابی كیفیت دمای محیط در دسترسمان قرار می گیرد. از آنجا كه دمای مطلق دماسنج قادرنیست به مدت طولانی گزارش صحیحی از وضعیت دمای بدن مر غ ها بدهد لذا برای اطمینان از روند دقیق كارمان بهتر است از مجموعهء دو متغیرِ “ دمای مطلق دماسنج و سرعت باد در حال جریان در سالن “ استفاده كنیم.روش های مختلفی برای ارزیابی شیوه های متفاوت دفع موثر گرما وجود دارد.اما باید دانست هرچند كه این روش ها حاصل تحقیقاتِ دانشگاهی و تجربیاتِ فارمی هستند ، اما ممكن است تنها در حد تئوری بتوان از آن ها بهره برد، زیرا در عمل متغیرهای بسیاری نظیرِ سن، جنس، شرایط جسمانی و یكپارچگی گله وجود دارند، كه باید مد نظر قرار گیرند.بهترین شیوهء ارزیابی دما تحت نظر گرفتن خود مرغ ها در غالب رفتارهایی مثل میزان تحرك ، خوردن و آشامیدن است ( برای درك بهتر این موضوع به ۱۰ نكتهء اشاره در پایان مقاله توجه كنید). امروزه بیشترِ سالن های مرغداری مدرن كه در مناطق گرمسیر قرار دارند برای خنك نگه داشتن طیور خود علاوه بر امكانات ذكر شده ، از خنك كننده های تبخیر هوا نیز استفاده می كنند.

 

 

 

افزودن دستگاه های مه پاش به سالن یا استفاده از سیستم تبخیر آب (بااستفاده از پد یا پوشال م ) در جریان هوای سالن باعث می شود دمای مطلق دماسنج پایین تر قرار گیرد ، جریان هوای سالن خنك تر شود و در نهایت مرغ كمتر احساس گرما كند. با استفاده از این روش و تحت شرایط مناسبی چون طراحی مناسب سالن ، تجهیزات كار آمد، و به كارگیری سالن های طولی كه با سیستم تبخیر آب خنك می شوند ، حتی مرغ های پرُ كرك و پر نیز عملكرد بسیار خوبی خواهند داشت گویی دمای سالن ۷۰s F (۲۰s C ) است در حالی كه دمای بیرون سالن به حدودِ ۱۰۰ F(۳۸ C) می رسد. امروزه صنعت مرغداری برای دستیابی به دمای ایده ال سالن با صرف میزان معقولی امكانات و تجهیزات ، به استفادهء هرچه بیشتر از سیستمِ چرخه ا ی پدهای خنك كننده روی آورده است. اسپری كردن آب به روی پدها و همچنین استفادهء همزمان از سیستم های مه پاش در صورت اعمال طراحی ، مدیریت و نظارتٍِ صحیح نتایج بسیار موثر و خوبی در پی خواهد داشت. روشن است كه بازده فارم در هوای گرم با شرایط و عملكرد سالن و تجهیزات آن بستگی قریبی دارد لذا نظارت دقیق بر تجهیزات جهتِ تحقق توصیه های كارشناسان و آماده نمودنِ سالن و تجهیزات برای فصل گرما از اهمیت خاصی برخوردار است. در انتهای مقاله ۱۰ نكتهء مهم در باب مدیریت و موفقیت در تهویهء هوای گرم ذكر شده است ، مطالعهء این نكات برای اتخاذ سیاست و مدیریتِ صحیحِ سالن در فصل تابستان خالی از فایده نیست.

۱) رسیدگی به فن ها و تسمه های آن ها پیش از فرا رسیدن فصل گرما

فن ها مثلِ پمپ های تخلیهء گرما عمل می كنند، از این رو اگر با حداكثر ظرفیت كار نكنند ، توانایی آن ها در تغییرِ شرایط نامساعدِ محیط تقلیل می یابد.تیغه ها و پوشش توری فن ها را تمیز كنید و از سفت بودن تسمه ها اطمینان حاصل كنید. تسمه ء گشاد موجب می شود تیغه ها با حداكثر دور (rpm ) نچرخند ، همچنین قرقره (فولی م) نیز به سرعت فرسوده می گردد. تحقیقات ِ مكرراً نشان داده اند پوشش های توری كثیف میزان جریان هوا را تا ۳۰% كاهش می دهند. تسمه ها را باید به طور معمول هر ساله تعویض كرد.تسمهء كهنه ای كه به دور فولی موتور هرز می چرخد را باید حتما جایگزین نمود .تسمه های كهنه به كنار فولی رانده می شوند، یا نازك تر شده و روی فولی پایینتر می ایستند، كه با حادث شدن آن از میزان دورِ فن كاسته می شود ، درست مثل اینكه از فولی كوچكتری استفاده كرده باشیم. باید آگاه باشید كه با سفت كردنِ تسمه مشكل حل نمی شود. طی تحقیقا تی كه در ایالاتِ جرجیا ، كارولینای ِ شمالی ، و آلاباما به عمل آمد معلوم شد در بسیاری از فارم ها تسمه های كهنه را سفت تر می بندند اما به خاطرِ فرسوده بودنِ تسمه و فولی دور چرخشِ فن نقصان آشكاری داشت. لذ ا باید تسمه و فولی های كهنه را حتما تعویض كنید. تنها شیوهء آزمودن میزان چرخش صحیحِ فن بررسی نتایج كارِ آن با استفاده از تاكومتر (وسیلهء اندازه گیری جرخش م) است. ، نوع جدیدتری از تسمه هاست كه عملكردِ بهتری دارد و علاوه بر آن مراقبت كمتری نیز طلب می كند. پس از ۱۰۰ ساعت كارِ مداوم تنها لازم است یكی از دانه های زنجیر را از آن جدا ساخت و هیچ گونه تنظیمی یا جایگزینی زنجیر مورد نیاز نیست. فن هایی كه در آن ها از تسمه زنجیر استفاده می شود احتیاجی به مكانیزم تنظیم سفتیِ تسمه ندارند.

۲) رسیدگی به سیستم های خنك كنندهء تبخیری

استفاده از جریان مناسبِ باد در سیستم های خنك كنندهء جریانِ هوا در سالن های طویل بسیار مهم می باشد، اما باید دانست در مناطق بسیار گرم سرعت جریانِ هوا به تنها یی كاری از پیش نمی برد. در صورتی كه دمای اضافی بدن مرغ ها به حد كافی دفع نشود، باید به فكر استفاده از روش مطمئنی برای حصول نتیجهء مطلوب بود. استفاده از خنك كننده ه های تبخیری در سالن، به منظورِ افزایشِ سطح مرطوب در مقابل جریانِ باد است ، تا بدین وسیله فرایندِ خنك كردن بهتر صورت پذیرد. با تبخیرِ آب و تبدیل آن به بخار دمای هوا كاهش می یابد. در سیستم های چرخهای( كه آب به صورت چرخه ای از روی پدها می گذرد –م) استقرار كاملا عمودیِ پدها ـ پنجره های پوشال دارـ و توزیع ِ صحیحِ سوراخ های آب جهت رسیدن آب به همهء نقاطِ پد اهمیت ویژه إی دارد. برای حصولِ بهترین نتیجه باید پد ها به طور كامل خیس بشوند همچنین شیارهای روی پد نیز باید كاملا باز باشند تا عبورِ هوا تسهیل گردد. برای اطمینان از نتیجهء كا ر باید تا حد ممكن این شیارها را چك كنید و شیارهایِ مسدود را باز نمایید. یكی از بهترین شیوه ها برای این كار استفاده از آب در حجمِ زیاد بافشارِ معمولی است ، چه استفاده از آب با فشارِ زیاد ممكن است باعثِ خرابی یا گسستگیِ پد شود. محصولات بسیاری به بازار عرضه شده كه می توانند كارِ شما را در نرم كردنِ آلودگی های درونِ پدها تسهیل كنند. اغلب می توان این تركیبات را با استفاده از یك سمپاش باغبانی بروی پدها پاشید و سپس آن ها را رها كرد تا به قدر كافی خیس یخورند. در نهایت می توان این آلودگی ها را كه نرم شده اند را با جریان آب به سادگی جارو كرد. هرگز از موادِ پاك كننده و نرم كننده أی كه حاوی كلر هستند استفاده نكنید.دقت كنید این مواد حتما ویژهء كار شما ساخته شده باشند. در صورتی كه در سالن از سیستمِ افشانهء آب و پد استفاده می كنید مراقب باشید تا در صورتِ خرابی یا گرفتگیِ سر افشانهِ ها ، آن ها راتعویض یا تمیز كنید. وجود نقاط خشك بر روی پد ورودِ هوای گرم را در پی دارد كه فرایندِ خنك كردن را دچارِ نقصان می سازد.همچنین اگر شما از سیستمِ مه پاش استفاده می كنید نیز باید همواره مراقبِ صحتِ كارِ افشانه ها و گرفتگی ِ آن ها باشید. میزانِ فشارِ مناسب و مقدارِ صحیحِ پوششِ مه را تا حدِ امكان تحتِ نظر داشته باشید. اگر سیستمِ خنك كنندهء تبخیری شما مجهز به فیلتر است، رسیدگی ، تمیز كردن و جایگزینیِ مداومِ تركیباتِ موجود در آن ها ضروری است زیرا حتی اگر بخشی از فیلتر مسدود باشد ظرفیت خنك كنند گی سیستم دچار ضعف می شود.

 

۳) عایق نگه داشتنِ سالن در مقابلِ عبورِ هوا

همانقدر كه عایق بودنِ سالن در هوای سرد حائز اهمیت است عایق بودنِ آن در شرایط گرم نیز مهم است. بسیاری برای پیشگیری از هر گونه نفوذ هوای سرد و برای صرفه جویی در هزینهء سوخت به داخلِ سالن بیرون از آن كار می كنند. با نفوذِ هوای گرم به داخلِ سالن ، سیستم خنك كنندهء تبخیری به طورِ مستقیم تحتِ تاثیر قرار گرفته و دجار نقصان می گردد ، در نتیجه هزینهء سیستمِ تهویه ، بالا می رود. سالن های بسیاری هستند كه مجهز به پرده نیستند ویا پردهء موردِ استفادهء آن ها به حدِ كافی عایق نیست تا بتواند در دمای ۵ F(۲.۷ C ) و یا بالاتر به طورِ كارآمد عمل كند . آزمایشِ عایق بودنِ كامل سالن رامی توان با اندازه گیری فشارِ استاتیكِ (ایستا ) سالن پس از روشن كردنِ یك فنِ ۴۸ inch (۱۲۲ cm ) و بستنِ همهء درها ، خروجی ها و پرده ها انجام داد. نتجهء قابل قبول در آزمایشِ فشارِ ایستا برابر با ۰.۱۵ inch ستونِ آب است. اگر نتیجهء آزمایش كمتر از ۰.۱۰ inch ستونِ آب باشد ، لازم است كارهایی صورت گیرد. یكی از كارهای موثری كه می توان برای عایق شدنِ سالن انجام داد قرار دادنِ پرده ها به روی دیوارهای جانبی است . اما اگر با استفاده از این روش و آزمونِ فشارِ ایستا نتایج دلخواه حاصل نشد می توان به كمك آزمونِ بمبِ رنگی (كه دودِ رنگی تولید می كند) محل نشتِ هوا را شناسایی كرد.

۴)استفاده از فنس های ضدِ جابجایی

اغلب تلاش های بسیاری در غالب طراحی سالن و اعمالِ روش های ویژه برای یكسان نگه داشتن دمای ورودیِ و دمای محیطِ داخلیِ پشتِ فن صورت می پذیرد اما به هر صورت همواره یك اختلافِ جزئی بین دمای ورودی و دمای محیطِ منتهی به فن وجود دارد. مرغ ها نیز به خاطرِ این اختلاف جزئی ، اغلب در مقابل ورودی یا دریچهء هوا كه اندكی خنك تر از انتهای سالن است تجمع می كنند. باید دانست در صورتِ عدمِ نصب فنس و عدمِ جلوگیری از جابجایی مرغ ها با ضعفِ عملكرد ( یعنی كاهش وزن ، افزایش ضریب تبدیل غذاو ضرر های دیگر) روبرو خواهیم بود. فنس ها باید همواره تمیز و عاری از هرگونه انسداد باشند تا جریان هوا به آسانی از میانِ آن ها عبور كند. استفاده از فنس های حجیم و بسیار محكم اكیدا توصیه نمی شود. نصبِ فنس ها باید تا حد امكان به موقع و سریع صورت بگیرد. در صورتی كه بخواهید د رفصل گرما در تهویهء هوای سالن نتیجه ای موفقیت آمیز بدست آورید ، مدیریت و استفاده از این فنس ها بسیار مهم و حساس می باشد.

۵) آماده نگه داشتن سیستم های اضطراری

مواقعی پیش می آید كه عملكردِ گله و یا حتی حیات آن عمیقاً به عملكردِ صحیح تجهیزات بستگی پیدا می كند. باید همواره در مقابل هر گونه ضعف یا قطع برق آماده بود. برای تحقق این هدف ; استفاده از ترموستات های پشتیبان ، بازرسی و نظارت بر پرده های عایق و جلوگیری از افتادنِ آن ها ، آماده نگه داشتن ژنراتورها و سیستم های الكتریكی الزامی است. به اعتقادِ ما بهتر است ، همواره تمامِ سیستم های الكتریكی و سیم كشی شده را با احتمال هر گونه خرابی بازرسی كرد تا همیشه مدارشكن های یدك در دسترس داشته باشیم . همچنین باید مدار شكن ها را كنترل كرد ، تا داغ نشوند. مرقب باشید هرگز سیم های لخت را به طور مستقیم لمس نكنید.مدارشكن های اصلی را به طور مداوم تحت نظر داشته و به خاطر داشته باشید در صورتی كه یك مدار شكن زیاد داغ شود ، احتمالا به زودی می سوزد. لازم است همیشه یك ژنراتور اضطراری آماده داشته باشیم ، زیرا در یك روز گرم با قطع برق تلفاتِ شدیدی متحمل خواهیم شد ، مگر آنكه ژنراتور به موقع به یاریمان برسد. ژنراتور باید به یك سیستمِ انتقال نیرویِ خودكار مجهز باشد و همواره آماده به كار باشد. ژنراتورِ خالی از سوخت یا ژنراتوری كه به هر علتی ممكن است كار نكند ، قابل اطمینان نیست. همهء ژنراتور ها باید هر هفته یك بار به مدت ۳۰ دقیقه آزمایش شوند. سعی كنید از كاركردِ صحیح زنگ های خطر داخلی و خارج از ساختمان مطمئن شوید.صنعت پرورش طیور امروز مفتخر به داشتن طیوری با بازده بالا است، در این راستا تكنولوژی نقش مهمی در بالا بودن بازده گله ها داشته است.پرورش دهندگانی كه همیشه سالن و تجهیزاتشان را آماده نگه داشته اند سرانجام متوجه نتایج مثبت عملشان خواهند شد.

۱۰ نكتهء مهم در مدیریت موفق تهویهء طولی سالن های مرغداری

۱)از روش تهویهء طولی تنها هنگامی استفاده كنید كه هدف تقلیل دمای بدنِ طیور است

استفاده از روش تهویهء طولی در صورتی كه هوا به حد كافی گرم نباشد و یا پرندگانِ ما كوچك باشند منجر به سرماخوردن و نقصانِ بازده می گردد. یكی از اشتباهاتِ فاحش ادامهء تهویهء هوا به این روش به هنگام غروب و تاریك شدن هواست.

۲) همیشه براساس سن طیور تعداد مناسبی از فن ها را روشن كنید

جریانِ هوای شدیدتر ، برودتِ بیشتر و جریانِ هوای كم تر ، دمای بیشتر(گرم تر)را به همراه دارند . باید جریان شدیدتر را به پرندگان كوچك تر و جریان كند تر را به پرندگان بالغ اختصاص داد. همچنین میزان دمای موثر نیز باید تخمین زده شود. قوانینِ كاربردیِ و روش محاسبهء عملیِ توانایی افزایش برودت هوا با استفاده از یك فنِ ۴۸inch (۱۲۲ cm) در ذیل آورده شده است: برای جوجه ها تعداد هفته سنِ جوجه ها به علاوهء عدد یك برابر است با تعداد فن هایی ( منظور فن ۴۸inch است ) كه قادرند ۱۰ F(۵.۵ C) برودتِ بادیِ موردِ نیاز را تولید كنند. مثال: جوجه های ۳ هفتهای ۴= ۱+۳ تعداد ۴ فن می تواند ۱۰ F(۵.۵ C) برودت بادیِ موردِ نیاز را تولید كنند. مرغ های بزرگ تر واجدِ پوششِ كاملِ پر با استفاده از هر فنِ ۴۸ inch(۱۲۲ cm) می توان ۱ تا ۱.۵ F (۰.۵ C) برودت تولید كرد( یعنی هرچه طیور بزرگ تر باشند باید از تعدادِ كمتری فن استفاده كرد).

۳)برای اطمینان از عملكردِ صحیحتان تنها به دیدنِ دماسنج ها اكتفا نكنید، بلكه رفتار پرنده ها را نیز مد نظر قرار دهید. دمایی كه پرنده ها احساس می كنند همیشه همان دمایی نیست كه دماسنج ها نشان می دهند لذا باید علاوه بر نظارت بر دماسنج ها رفتار پرنده ها را نیز همواره مد نظر قرار دهید در صورتی كه مر غ ها رفتاری ثابت و كند داشته و اكثریت آن ها به روی زمین افتاده باشند احتمالا دلیلِ بر جریانِ بیش از حد هوا است( البته افتادگی مرغ ها به خاطر شدتِ گرما نیز می تواند باشد). تنفس شدید و بلند كردنِ بال ها بعلاوه كاهش اشتها از علائم وجود گرمای شدید است. تفاوت رفتاری در طول سالن نیز موید جریان ناكافی هوا است.

۴)در صورتی كه علاقه مند هستید حتما از روش تهویهء طولی استفاده كنید هرگز بیش از نصف تعدادِ فن های نصب شده را خاموش نكنید. استفاده از كمتر از ۵۰% از ظرفیت فن ها در روش تهویهء طولی باعث افزایش دما در طولِ سالن به میزانِ ۱۰ F (۵.۵ C) خواهد شد. لذا اگر می خواهید گرمای سالن را با نصف ظرفیت هواكش های خود تخلیه كنید، به طور موقتی گرما را از طریقِ دریچه های دیوارهای جانبی و سقف خارج كنید.

۵) مهمترین فاكتور در هوای گرم میزان جریان هوا است ،پس همیشه كانون توجه ها باید معطوف به آن باشد. دریچه های ورودی هوا ، واقع در انتهای سالن، باید همیشه كاملا باز باشند.باید دانست بستنِ قسمتی از دریچه ها هرگز شدت باد را زیاد نمی كند بلكه تنها به جریان باد لطمه می زند. همواره فن ها و پوششِ توری آن ها راتمیز نگه دارید ، مراقب شل شدن تسمه ها باشید و تمام درها ، روزنه ها و سوراخ ها را بپوشانید تا هوا تنها از طریق دریچه های انتهای سالن وارد شود.

۶)در صورتی كه از سیستم تبخیرِ آب و پد استفاده می كنید،اندازه گیری فشار ایستا را هرگز از یاد نبرید. دامنهء مناسب فشارِ ایستا برابرِ ۰.۱۰ تا ۰.۰۵ اینچ ستون آب است. در سالن هایی كه از پدهای تبخیرِ آب استفاده می شود اگر فشارِ ایستای سالن بیش از ۰.۱۰ اینج ستون آب باشد احتمالا سطح پدهای موردِ استفاده ،كافی نبوده ویا پدها به نحوی مسدود شده اند كه در نتیجه تخلیهء هوا ، سرعتِ باد و میزانِ برودت دستخوش نقصان می گردد .اگر به چنین موردی برخوردید با مسئول سالن مشورت كنید.

۷) در صورت استفاده از پدهای تبخیرِ آب در خنك كردن سالن ، منتظرِ كاهشِ دمای سالن به میزانِ ۱۰ تا ۱۲ F(۵.۵ … ۶ C) در روزهای بسیار گرم باشید. اما اگر چنین نشد نكات مندرج در مواردِ ۵ و ۶ را مرور كنید.

مراقب باشید هر شكافی كه تحت پوشش پدها قرار ندارد به خوبی مسدود گردد،چنین شكاف هایی می تواند شامل مواردِ ذیل گردد: دریچه های تهویه، خروجی های سقف، روزنه ها ، پرده های دیوارهای جانبی، بام های مسقف با پد و درهای جانبی وانتهای سالن مراقب باشید پدها كاملا خیس باشند ،زیرا هوا از شیارهای خشك با سرعت بیشتری عبور می كندِ و باعثِ تبخیركمتر و نقصانِ برودت می شوند. فشار پمپ های كمكی باید حداقل ۱۸۰_۲۰۰ PSL باشد(مورد كاربرد تنها در روش استفاده از پد و اسپری آب)

۸) اگر تمایل به استفاده از مه پاش دارید ، آن ها راتنها وقتی به كار ببرید كه تمام فن ها روشن هستندو دمای هوای سالن یا دو سرِ آن ۵ F( ۲.۷ C) افزایش نشان می دهد. هر ردیف مه پاش باید مجهز به شیرهای جداگانهء آب باشد. اگر زمین یا مرغ ها خیس شدند می توان ردیف های فرد را بست.

۹) تمهیداتِ لازم را برای قطع احتمالی برق یا نقص سیستمِ تهویه پیش بینی كنید.

در صورتِ قطعِ برق میزانِ گرما و رطوبت محیط با توجه به سنِ پرنده ها ظرف ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به حد بحرانی و مرگبار می رسد.بنابراین همیشه به وضعیتِ پرده ها و زنگِ اخبارِ رطوبت توجه خاص داشته باشید. همواره به ژنراتورهای اضطراری رسیدگی كنید و قطعات یدكی نظیر( تسمه و مدار شكن ) در دسترس داشته باشید.

۱۰) تا زمانی كه مرغ ها هنوز در تمامِ سالن پراكنده اند اقدام به نصب فنس های ضدجابجایی كنید.

مرغ هایی كه در طول سالن حركت می كنند ودر مقابل ورودی هوا در انتهای سالن تجمع می كنند باعث كاهش بازده و عملكرد سالن می شوند. با بروز مشكل تجمع از مزایا ی سالن هایی كه به شیوهء طولی تهویه می شوند كاسته می شود.فنس ها را پیش از ۲۱ روزگی جوجه ها نصب كنید.

 

ترجمه از :مهندس وحید حقی

موسسه مرغداری ایران

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد