هیچكس به دقت نمیداند  كه چرا پرندگان دوست دارند  به سمت قسمت ورودی هوا در سالن های تهویه شده تونلی حركت كنند .یك نظریه این است كه جوجه ها ترجیح می دهند كه رو به باد باشند.

 

این ممكن است با این واقعیت مرتبط باشد كه آنها به هر صورت پرنده هستند و یك خصوصیت اكثرپرندگان این است كه پرواز می كنند.

 

اغلب برای پرنده راحت تر است به سمت باد باشد تا بیشتر از زمین فاصله گیرد یا شاید جوجه ها فقط دوست ندارند كه پرهایشان تحت تاثیر بادی باشد كه از عقب می وزد.

 

 

این تمایل به قرار گرفتن در جهت باد بهآن معنی است كه وقتی ها برای خوردن آب یا دانه حركت می كنند یا وقتی با سایر اعضای گله خود سازگاری پیدا میكنند احتمال دارد كه به سمت ورودی هوای سالن حركت كنند تا به محل قرار گرفتن فن ها.

 

بنابراین آنها به طور طبیعی و كم كم در آن مسیر حركت می كنند.به هر صورت چون جوجه ها به یك طرف سالن كشیده می شوند كنترل این مهاجرت به واقع ضروری است.

 

مطالعات نشان داده كه اگر قدمی برای محدود كردن این مهاجرت برداشته نشود

 

تراكم جوجه ها در قسمت ورودی هوا می تواند بیش از دو برابر قسمت فن سالن شوند.

 

عكس های بالا پرندگان 56 روزه داخل دو سالن قرار گرفته در كنار هم را نشان می دهد. هر دو سالن دارای تراكم كلی 85/0 فوت مربع به ازای هر پرنده بودند. عكس های سمت چپ از سالنی گرفته شده كه در آن در هر 100 متر مربع حصارهایی برای محدود كردن مهاجرت نصب شده است.عكس های سمت راست سالنی را نشان می دهد كه در آن حصار های مهاجرت نصب نشده است.

 

جوجه ها در 200 فوت مربع در قسمت ورودی هوا وسط سالن و قسمت فن سالن ها شمرده شدند تا تراكم در این سه ناحیه تعیین شود.

 

به نحوی كه عكس ها به وضوح نشان می دهند مهاجرت میتواند اثر مهمی روی تراكم داشته باشد.

 

آشكار است كه اختصاص 68/0  فوت مربع برای هر پرنده كه در عكس سمت راست بالایی نشان داده شده به شدت موجب كاهش عملكرد پرندگان میشود.

 

توزین پرندگان در قسمت ورودی این سالن نشان داد كه وزن این پرندگان نیم پوند سبك تر از پرندگان موجود در قسمت فن سالن بود. مطالعات نشان داد در صورتی كه به پرندگان اجازه مهاجرت داده شود وزن كلی پرندگان كاهش می یابد.

 

مطالعات دیگر نشان داد كه تراكم بالاتر همچنین باعث ضریب تبدیل ضعیف تر خوراك ، آمادگی بیشتر نسبت به تنش گرمایی ، مرگ و میر بیشتر و كاهش مقاومت نسبت به بیماری می شود.

 

دلیل عملكرد ضعیف در قسمت ورودی سالن بدون حصار، واضح است. پرندگان زیادی برای استفاده از آبخوری و دانخوری وجود دارند.پرندگان در این ناحیه اغلب بیشتر در معرض خراشها و بریدگیها ی حاصل از روی هم پریدن برای به دست آوردن آب و غذا هستند.تاول های ناشی از نشستن پرندگان در بستر مرطوب ، درست نزدیك پدهای خنك كننده(cooling pads)  تبخیری نیز یك مشكل شایع است.

 

عكس ها نشان می دهند كه پرندگان ضعیف تر و سبك تر در قسمت ورودی هوا قرار دارند و پرندگان سنگین در قسمت فن سالن وجود دارد. تنها راه حل برای مهاجرت ، نصب حصارهایی در عرض سالن در هر 100 فوت است. این بطور كلی مشكل مهاجرت را حل نمی كند، چون جوجه ها هنوز به سمت حصارها حركت می كنند. اما مشكل مهاجرت با پخش كردن آنها به طور متناسب در سالن پرورش مرغ گوشتی به حداقل می رسد.به جای یك ناحیه دارای مشكل تراكم،چهار یا پنج ناحیه نزدیك حصارها وجود دارد، جایی كه پرندگان با تجمع كمتری وجود دارند كه اثر منفی بر روی عملكرد ندارد.

 

انواع مختلفی از حصارها وجود دارد. قفسه بندی سیمی دارای روكش وینیلی سفید ،حصاری است كه نصب آن راحت و به حدی باز است كه هوا به خوبی از میان آن برای خنك كردن پرندگان در مجاورت حصار عبور میكند،اما گران است. در نصب حكم حصارها باید دقت كرد ، به گونه ای كه وقتی پرندگان آن را هل می دهند ،حصارها به خاطر وزن  خود بر روی آنها نیفتند .ماده بسیار مشهور حصار بندی، یك لوله بزرگ زهكشی از جنس پلاستیكی سیاه است و از مزایای آن می توان به قیمت به نسبت ارزان و نصب راحت و نیفتادن آن اشاره كرد.

 

عیب بزرگ آن نیز این است كه لوله بزرگ از رسیدن هوا به پرندگان كه در نزدیكش قرار دارند جلوگیری میكنند. چون لوله یلی بلند نیست در نتیجه پریدن از روی آن برای پرندگان ساده است. این هم یك عیب است و هم مزیت. این واقعیت كه پرندگان می توانند با كوشش كمی از روی لوله عبور كنند به حداقل رساندن جمعیت  و تمركز آنها در یك ناحیه كمك می كند. به عنوان مثال اگر پرورش دهنده در سالن به گونه ای حركت كندكه پرندگان حركت می كنند. باید دقت كرد كه به طور تقریبی تعداد مساوی از پرندگان در هر دو مسیر از روی حصارها بپرند.

 

سهولت پریدن پرندگان از روی این لوله و كاهش حاصله در مشكلات مربوط به تجمع پرندگان ممكن است لوله سیاه را تبدیل به انتخاب برای سالن ها دارای پرده كند. جایی كه پرندگان تمایل به فعال بودن دارند ، اما پرورش دهندگان باید به گونه ای در سالن ها حركت كنند كه بطور تقریبی تعداد مساوی از پرندگان در هر بخش سالن باقی بمانند.

 

این مساله،مشكل مهم دیگری را به وجود می آورد.

 

این امر وقتی دارای اهمیت است كه حصارها به گونه ای كشیده شوند كه تعداد مساوی از پرندگان در هر بخش قرار گیرند. برای تسهیل این امر، بعضی پرورش دهندگان حصار را طبقه بندی كرده و جوجه هارا به دو گروه مساوی در روز اول در منطقه پرورش اولیه(brooding) تقسیم می كنند. وقتی زمان باز كردن قسمت های بعدی سالن جهت دوران رشد (Growing Out) فرا می رسد،جوجه های بخش عقبی قسمت پرورش به سمت قسمت رشد حركت كرده و حصار به دقت به وسط سالن انتقال داده می شود. این امر اعث می شود كه پرندگان به طور مساوی بین قسمت های جلو و عقب تقسیم شوند. وقتی پرندگان در بقیه سالن پخش می شوند، حصارهای اضافی نصب می شوند. برای موثر تر بودن حصارها باید هنگام پخش پرندگان به طور یكسان در سالن نصب شوند.

 

اگر چه بسیاری از تولید كنندگان مرغ و طیور، این موضوع را قبول ندارند،اما مهاجرت می تواند موجب بروز مشكل در سالن هایی باشد كه از فن های گردشی(circulation Fan) برای خنك كردن استفاده می كنند . با ید توجه داشت كه چه باد به وسیله فن های تونلی ایجاد شود یا فن های گردشی، پرندگان به سمت منبع باد حركت خواهند كرد. تعداد فن های گردشی 36 اینچی، در اكثر سالن های دارای تهویه طبیعی، طی سال های گذشته افزایش یافته است. اكنون دیدن بیش از ده فن گردشی در یك سالن كه باعث حركت یكنواخت هوا می شود،طبیعی و عادی می باشد.وقتی فن های گردشی شروع به تولید جریان هوای پایدار می كنند ، پرندگان در سالن شروع به عملی مشابه با پرندگانی كه در سالن تونلی هستند كرده و مهاجرت را آغاز می كنند. مهاجرت به سمت انتهای سالن و از جایی است كه فن ها می وزند. قسمت غربی سالن ، اغلب قسمت گرم سالن است كه به خاطر تابیدن خورشید و حداقل مقدار تبخیر خنك كننده است. ایجاد مه و اثر خنك كنندگی اغلب در قسمت شرقی سالن بیشتر است،چون فن ها تمایل به حركت وتمركز دادن مه در قسمت شرقی را دارند.

 

اغلب افزایش تعداد پرندگان در قسمت غربی موجب تراكم بالاتر پرندگان و دماهای بالاتر در قسمت غربی می شود. مهاجرت ،نشان می دهد كه میزان حركت هوا در سالن مرغداری برای خنك كردن كافی است. اگر هیچ گونه مهاجرتی در سالن وجود نداشته باشد ،نشانه این است كه حركت هوا درسالن به قدر كافی وجود ندارد. مهاجرت فقط به ماه های گرم سال محدود نمی شود. استفاده از تهویه تونلی بدلیل داشتن پرندگان مسن طی زمستان غیر عادی نیست ، به این دلیل مهاجرت باید در سالن مرغداری در تمام طول سال نصب شوند.

 

داده های تحقیقاتی وجود دارند كه نشان می دهند جوجه ها وقتی به گروه های كوچك تر در سالن های بزرگ تقسیم می شوند، عملكردبهتری دارند. پخش شدن پرندگان بطور مساوی این احتمال را افزایش می دهد كه فضای دانخوری و آبخوری برای تمام پرندگان در سالن كافی باشد . بعضی از پرورش دهندگان سعی در ممانعت از مهاجرت پرندگان به وسیله انجام اعمال بر روی سیستم های تهویه خود دارند. نگریستن به مهاجرت به عنوان یك اثر مثبت و توجه به كنترل آن به وسیله حصارها ، وسیله امری عاقلانه است . از بین بردن مهاجرت بدون استفاده از حصار و تنها با كاهش حركت هوا نیز امكان پذیر است، اما این امر باعث عملكرد ضعیف گله می شود.

 

حصارهای مهاجرت ممكن است هنگام نصب ویا كار در اطراف آنها مزاحمت ایجاد كنند.

 

پرندگان ممكن است تمایل به جمع شدن در برابرآنها طی زمان حركت كردن پرورش دهندگان در سالن داشته باشند. این حصارها ممكن است برداشتن جوجه های تلف شده را مشكل كنند. استفاده از حصار مهاجرت در كل وزن را افزایش داده و ضریب تبدیل غذایی را بهبود بخشیده و مرگ و میر را كاهش می دهد ودر نهایت پرورش دهندگان را منتفع می سازد.

منبع:مجله كشاورزی و صنعت

 

مهندس بهروز جهانشیری

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد