در ممالک غربی، دکتر دامپزشک همردیف با یک پزشک در بهداشت عمومی جامعه موثر و قابل احترام است. با تاسف باید اظهار داشت که در کشور عزیزمان ایران هنوز جایگاه واقعی و اصلی دامپزشکان به درستی تبیین نشده است. عده زیادی از مردم پس از گذشت سال ها از تربیت دامپزشکان در دانشگاه ها و اشتغال آنان در بخش های مختلف هنوز با زمینه ها، وظایف و نوع عملکرد دامپزشکان آشنایی ندارند. دکتر دامپزشک در جوامع شهری و روستایی و در هر دو زمینه نقش مهم و موثری در تامین سلا مت عمومی جامعه ایفا می کند.

هر چند که پیشوند دام در کنار نام پزشک در نگاه عمومی جامعه نشانه سروکار داشتن دکتر دامپزشک با دام است اما واقعیت این است که در چرخه بیماری ها و جلوگیری از روندهای ایجاد یک بیماری به خصوص بیماری های قابل انتقال بین دام و انسان و نیز در کنترل و بازرسی صنایع غذایی به خصوص با منشاء دامی، دکتر دامپزشک نقش اول را بازی می کند. امروزه در کشورمان رشته های متعدد در سطوح فوق دکترا پس از گذراندن دوره دکترای عمومی دامپزشکی وجود دارد که هم اینک تعداد قابل توجهی از دانش آموختگان دکترای عمومی در این رشته ها به ادامه تحصیل مشغول هستند.

 

 

در ادامه به نمونه هایی از زمینه های کاری دامپزشکان به طور مختصر اشاره می کنیم:

۱) دام های بزرگ

۲) دام های کوچک و پرندگان زینتی

۳) طیور و پرندگان صنعتی

۴) آبزیان

۵) آزمایشگاه

۶) داروخانه

۷) زمینه های تحقیقاتی

مقصود از دام های بزرگ، دام های تولیدی صنعتی نظیر گاو، گوسفند و بز و همچنین در فیلدی دیگر شتر و اسب است. زمینه های کاری دکتر دامپزشک در مورد دام های بزرگ شامل مامایی ( مدیریت تولید مثل و زایمان، درمان مشکلا ت زایمان و برطرف کردن مشکلا ت پس از زایش و تشخیص آبستنی)، جراحی و نیز تشخیص و درمان بیماری های دام های بزرگ است. در مورد دام های کوچک بیشتر تمرکز روی حیوانات خانگی نظیر سگ، گربه و نیز اخیرا خرگوش، سنجاب و همستر و طیور زینتی مثل قناری، طوطی، مینا و... است. زمینه های کاری دکتر دامپزشک در مورد دام های کوچک شامل واکسیناسیون، مدیریت بهداشت و نگهداری، جراحی، تشخیص و درمان بیماری های دام های کوچک است.

در زمینه طیور و پرندگان صنعتی که عمدتا شامل مرغهای گوشتی و تخم گذار است حضور دامپزشک به منظور مدیریت صحیح در مزارع پرورش طیور و نیز درمان بیماری های احتمالی امری ضروری است. در زمینه آبزیان، دامپزشکان در کنار کارشناسان شیلا ت به عنوان مشاوران درمانی و نیز به منظور انجام مدیریت صحیح تکثیر و پرورش آبزیان نظیر ماهی و میگو مشغول به کار هستند. آزمایشگاه تشخیص دامپزشکی تحت نظر دکتر دامپزشک اداره می شود و تمامی آزمایشات مربوط به انواع دام ها و پرندگان و حتی در مواردی انسان را با دقت بسیار زیاد انجام می دهد. امتیاز تاسیس داروخانه نیز به دکتر دامپزشک اعطا می شود، لذا یکی از زمینه های کاری دامپزشکان، تاسیس و اداره داروخانه های دامپزشکی است. در بسیاری از مراکز تحقیقاتی صرف نظر از مراکز خاص تحقیقات دامپزشکی در سایر مراکز تحقیقاتی علوم پایه و پزشکی هم دامپزشکان وزنه های مهمی به شمار می روند. اشتغال دامپزشکان در موسسه معتبر سرم سازی رازی یا بخش تحقیقات مرکز قلب تهران، انستیتوپاستور، پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی و... از این دست نمونه ها است.

جالب است بدانید یک دکتر دامپزشک که به کار بالینی و درمانی اشتغال داشته باشد توانایی ویزیت و معاینه حدود ۵۹ گونه حیوان از دام های بزرگ، کوچک و پرندگان را دارا است. در کنار این موضوع یک دکتر دامپزشک عمومی با گذراندن دروس جراحی، اکثر جراحی های معمول نظیر سزارین، جراحی دستگاه گوارش، ادراری تناسلی، چشم، گوش و... را مگر موارد بسیار تخصصی که از متخصص جراحی دام های بزرگ یا کوچک کمک می گیرد با تسلط کامل انجام می دهد.

از سال ۷۶ هم به منظور ساماندهی وضعیت دامپزشکان شاغل در بخش غیردولتی با تصویب مجلس محترم شورای اسلا می سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلا می تاسیس شد که هم اینک دوره چهار ساله سوم خود را طی می کند. از سوی دیگر به دلیل نقش سازمان دامپزشکی و دامپزشکان در پیشگیری از بروز بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان نظیر آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان، تب مالت، لپتوسپیروزیس (بیماری شالیکاران برنج) و موارد متعدد دیگر لا زم است تا جامعه با این نقش بیشتر آشنا شده و به توصیه های صادره از سوی مراجع ذیصلا ح دامپزشکی توجه کنند. بدون شک هر ایرانی بر سر سفره غذای خود در سه وعده روزانه و در طول روز حاصل نظارت های مستمر دامپزشکان بر تولید و عرضه مواد غذایی با منشاء دامی را مصرف می کند و همین افتخار برای جامعه بزرگ دامپزشکی کشور در خدمت به مردم کافی است.

از سوی دیگر باید دانست که در کنار دامپزشکان عده قابل توجهی از افراد تحصیلکرده در زمینه های دیگر که عنوان (سایر رده های دامپزشکی) را دارند و بیش از ۶۰ درصد جمعیت خدوم دامپزشکی کشور را تشکیل می دهند خود را در صف مقدم مقابله با بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان می بینند و با انواع خطرات و مهلک ترین عوامل بیماری زا روزانه دست وپنجه نرم می کنند تا ما به راحتی از غذایی که می خوریم با اطمینان از سلا مت آن لذت ببریم. کاردان ها و تکنسین های دامپزشکی، کارشناسان علوم آزمایشگاهی دامپزشکی و بهداشتیاران دامپزشکی را باید از آن جمله دانست.

امید است روز به روز نقش دامپزشکی در ارتقای سلا مت و بهداشت عمومی جامعه در بین مردم عزیز کشورمان بیشتر تبیین شود و با آگاهی بیش از پیش مسوولا ن تصمیم ساز و تصمیم گیر کشورمان از این نقش مهم و تاثیرگذار که حتی اقتصاد و امنیت کشورمان هم به آن وابسته است و نگاهی به گردش مالی موجود در صنعت طیور به عنوان مشتی نمونه خروار گواه این مدعاست، شاهد بهبود شاخص های سلا مت در کشورمان باشیم.

 

دکتر محمد لطفی زاده      
روزنامه اعتماد ملی

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد