خوراک دام ها ۷۰ تا ۸۰ درصد هزینه تولید را در بر می گیرد و با کنترل کیفی دقیق و کاهش عوامل میکروبی باعث افزایش کیفیت غذی دام و به دنبال آن افزایش کیفیت غذای انسان ها می شویم.

● آلودگیهای باکتریایی

کارخانه های خوراک دام از مقادیر زیادی از پروتئین های گیاهی و حیوانی استفاده می کنند. ترکیبات مواد غذایی بطور معمول با باکتری سالمونلا آلوده است که اغلب این آلودگی در مواد تولید شده در ضایعات حیوانی مانند پودر گوشت و پودر ماهی مشاهده می گردد و با حذف منابع پروتئین حیوانی به نظر می رسد می توان آلودگی میکروبی جیره را کاهش داد. اما چندین مشکل با حذف این مواد به وجود می آید. یکی اینکه حذف منابع پروتیینی حیوانی از غذای دام باعث افزایش قیمت تمام شده جیره می گردد. دوم اینکه استفاده از ضایعات حیوانی باعث کاهش آلودگی محیط زیست می گردد.

سوم اینکه منابع گیاهی نیز حاوی آلودگی های باکتریایی هستند.

مطالعات اخیر نشان داده که آلودگی های باکتریایی ابتدا از غذا به گله مادر انتقال پیدا کرده و سپس از گله مادر از طریق تخم به جوجه ها انتقال می یابد.

 

 

● آلودگیهای قارچی

غلات کپک زده حاوی متابولیت های قارچی هستندکه اصطلاحاً مایکوتوکسین نامیده می شوند. وجود مایکوتوکسین ها در جیره باعث بیماری و یا مرگ در حیوانات می گردد. این مواد شامل آفلاتوکسین، اکراتوکسین، زیرالنون، T۲توکسین و فومونسین است. هر کدام از این مایکوتوکسین ها با یک یا چند نوع قارچ تولید می گردند و رشد آنها بیشتر در شرایط گرم و مرطوب صورت می پذیرد. مایکوتوکسین ها باعث خسارات زیادی به غلات می شوند و همچنین باعث کاهش عملکرد حیوانات نیز می گردد.

غالب علایم کلینیکی ناشی از سموم مایکوتوکسین شامل کارکرد نادرست کبد، ناهنجاری های خونریزی، اسهال، استفراغ، کاهش عملکرد و در نهایت مرگ حیوان می باشد.

● ذخیره کردن مواد خوراکی

ذخیره کردن مواد خوراکی یکی از فرآیندهای حساس تولید خوراک است. استفاده از سیلوی ذخیره دان مناسب ترین روش برای ذخیره سازی مواد خوراکی است.

● ذخیره کردن با کیسه

خیلی از مواد کم مصرف مانند ویتامین ها و مواد معدنی و افزودنی های خوراکی در کیسه نگهداری می شوند.کیسه ها باید روی پالت های چوبی نگهداری شوند تا رطوبت و جوندگان به آنها آسیبی وارد نکنند. سالنهای تولید خوراک نیز باید طوری طراحی شوند تا از ورود جوندگان و پرندگان به آنجا جلوگیری شود. همچنین پنجره ها باید با توری mm ۵ پوشانده شوند تا از ورود حشرات جلوگیری به عمل آید.

● جابجایی مواد غذایی

برای جابجایی غلات از نقاله های چرخشی استفاده می کنند. این نقاله ها قطر ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر دارند.

رطوبت مطلوب برای ذخیره سازی ذرت زیر ۱۴ درصد و برای کنجاله سویا زیر ۱۷ در صد مطلوب می باشد.

با اندازه گیری فعالیت آبی (water activity) می توان یک ازریابی راحت و قابل اطمینان از مواد خوراکی ذخیره شده داشت.

اندازه گیری و کنترل دما نیز برای ذخیره سازی بسیار مهم است. دما عامل تعیین کننده میزان فعالیت حشرات، قارچها و همچنین فعالیت های شیمیایی نظیر اکسیداسیون می باشد.

هوای سرد موجب کاهش رشد حشرات و قارچها می شود. با دمیدن هوای سرد به داخل سیلوی ذخیره می توان از بسیاری ازآفات و رشد آنها جلوگیری بعمل آورد.

بازرسی فیزیکی مواد خوراکی فله از قبیل رنگ، بو، شکل ظاهری، کپک زدگی و وجود حشرات نیز بسیار مهم است.

● استراتژی های جایگزین برای حفظ کیفیت مواد غذایی

هنگامی که مدت ذخیره سازی غلات زیاد می گردد ممکن است بعضی از تکنیک های مکمل مفید واقع شود. مثلاً حذف ذرات خرد و شکسته ممکن است به مدت نگهداری بیشتر غلات کمک کند از این استراتژی ها می توان به فرآیندهای حرارتی و استفاده از اسیدهای آلی اشاره نمود.

▪ فرآیند حرارتی

فرآیند حرارتی شامل حرارت دادن مواد خوراکی همراه با فشار و رطوبت برای ایجاد حالت و شکل فیزیکی خاص از قبیل پلت،کرامبل یا اکسترود است. این روشها آلودگی باکتریایی و قارچی را کاهش می دهد. اگر چه قارچ ها به طور صد در صد قابل حذف نیستند. عامل محدود کننده کار با این روش انرژی بالای مصرفی و قیمت بالای دستگاه های آنها می باشد. اما این هزینه ها ممکن است با کاهش آلودگی خوراک و افزایش قابلیت استفاده خوراک جبران گردد. استفاده دراز مدت از فرآیندهای حرارتی باعث از بین رفتن باکتریها و تولید خوراک سالم دام و در نهایت خوراک سالم انسان میگردد.

▪ اسیدهای آلی

اغلب تولید کنندگان که خوراک دام خود را در مزرعه تهیه می کنند قادر به تولید غذای پلت نیستند.در این موارد استفاده از محافظ های شیمیایی مانند اسید های آلی بافر برای جلوگیری از رشد قارچها مفید است از این اسیدها می توان به اسید فرمیک، پروپیونیک، استیک و لاکتیک اشاره کرد.

مقالات ارسالی به آفتاب

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد