يكي از خطرناك ترين بيماري هاي مشترك بين انسان و دام است .راه هاي انتقال  اين بيماري صد سال پيش توسط دانشمندي به نام burell كشف شد. همچنين بين سال هاي 852 تا 923 پيشرفت بسيار زيادي در تشخيص بيماري صورت گرفت و علائم بيماري توصيف شد .به اين صورت كه آبله به 2 گروه آبله حقيقي و آبله مرغان تقسيم بندي شد. اين تقسيم بندي توسط رازي انجام شد. بعد از كشف ميكروسكوپ راه هاي جلوگيري از بيماري كسف شد.عامل بيماري ويروسي از خوانواده pox virusها است كه عامل small poxمربوط به گونه انساني است .از مشخصات عامل بيماري ميتوان به مقاومت بسيار خوب در شرايط نامساعد محيطي اشاره كرد به طوري كه ميتواند در زخم هاي حاصل از بيماري به مدت طولاني زنده بماند .حتي اين ويروس نسبت به ديگر ويروس ها مقاوم تر است. از نظر ‍نتيكي با آبله گاوي شباهت دارد. مهمترين راه انتقال بيماري از راه تنفسي است كه از طريق گردغبار و ترشحات آلوده به عامل بيماري صورت ميگيرد. انتقال بيماري از طريق مكانيكي يعني دست و لباس ، اشياء آلوده هم صورت مي گيرد.عامل بيماري از زمان هاي بسيار دور سبب مرگ و مير فراواني شده .گزارشات زيادي وجود دارد كه نشان ميدهد اين بيماري 2000 سال قبل هم وجود داشته .اوج گسترش بيماري در اروپا در جنگ هاي صليبي بوده است . اين بيماري در قرن 13 وارد آسيا شده كه به دليل جمعيت و تراكم بالا ، شيوع آن افزايش پيدا كرده به طوري در قرون 16-17 و 18 ميلادي واگيري شديدي در بين حبوانات داشته تا جايي كه ميليون ها نفر در اثر اين بيماري تلف شده اند. براي نمونه ميتوان به ورود يك تاجر بيمار در سال 1947 به نيويورك و كشده شدن 40 نفر به واسطه بيماري و يا در سال 1961 ورود 5 پاكستاني به لندن و آلودگي 62 نفر كه 25 نفر آنها كشته شدند ، اشاره كرد.همچنين در روسيه در سال 1961 حدود 52 هزار نفر بر اثر اين بيماري جان خود را از دست دادند .در ايران هم در سال هاي 1320تا 1340 مرگ و مير فراواني گزارش شده است. فردي به نام jenerتوانست واكسن اين بيماري را كشف كند.او در پايان قرن 18 آبله گاوي را به انسان تزريق كرد .اين آبله در انسان كشنده نيست ولي ميتواند ايجاد مقاومت كند.  از آن به بعد پيشرفت زيادي در پيشگيري از بيماري به وجود آمد.

 

 

 

سازمان بهداشت جهاني در سال 1966 برنامه اي ده ساله براي ريشه كني بيماري به كار برد به طوري كه در سال 1976 اعلام شد كه تمام كشورها از اين بيماري پاگ شده اند.آخرين موردي كه از اين بيماري تا كنون گزارش شده است در سال 1977 در اتيوپي بوده است. البته ئدر حال حاظر هم نميتوان با اطمينان اعلام كرد كه بيماري وجود ندارد.

آبله انساني به 2 فرم ديده ميشود :

1: Small Pox

2: Alastrimp

كه نوع small pox  خطرناكترين فرم در انسان است و تا 40 درصد مرگ و مير در انسان دارد.

آبله آسيايي (Variola major)و آبله خفيف حاره اي (Variola minor)با هم ايمني متقاطع و اگر به يكي از اين 2 سويه مبتلا شويم به ديگري مقاوم خواهيم بود. مقاومت با واكسن تا آخر عمر ادامه پيدا ميكند. آبله ممكن است به صورت پوستي ،احشايي و ريوي بروز كند . نوع پوستي خفيف تر و نوع رويوي كشنده تر و خطرناك تر است .در انسان هم آبله مثل حيوانات است و داراي 4 مرحله ميباشد :

Macule

Papule

Vesicule

Pastule

 

در مرحله macule  نوك هاي ريز و قرمز رنگي بر روي پوست ايجاد ميشود . اين نقطه ها ابتدا ريز و قرمز هستند و بعد كم كم بزرگ مي شوند و داخل آنها مايع آبكي جمع ميشود. بعد درشت مي شوند كه papuleنام ميگيرند.مايع داخل آنها سرشار از عامل بيماري است .اين دانه ها مي تركند و محتويات آنها خارج ميشوند .بعد زخمي به جا ميماند كه اين زخم كم كم خشك ميشود كه به اصطلاح به آن Vesiculeميگويند . وقتي زخم خشك شد و بافت زير آن بهبود پيدا كرد ،كنده ميشود كه در اين حالت به آن pastul  گفته ميشود. بعد از كنده شدن ممكن است از محل خون جاري شود . در صورتي كه فرد نميرد تا اخر عمر مقاوم خواهد بود. اصولاً آبله در انسان وحيوان در جاهايي ايجاد ميشود كه پوست نازك و كم مو است مثل كشاله ران ، صورت و در گوسفند در زير دنبه. اگر زخم ها در محلي باشند كه هنگام حركت به هم ماليده شوند ايجاد لنگش شديد ميشود. به هر طريق كه ويروس وارد شود (عمده ترين راه تنفسي است) از طريق مخاط بالاي دستگاه تنفس جذب ميشود .اگر ويروس از طريق گوارشي وارد شود توسط اسيد معده از بين ميرود . بعد از ورود ويروس به مخاط ، به جريان خون وارد ميشود و موجب viremia  (ورود ويروس به داخل خون) مي شود. بعد از آن وبروس وارد پوست و مخاط شده و داخل سلول هاي اين ناحيه تكثير پيدا ميكند و به دنبال آن موجب انهدام اين سلول ها ميشود.

 

علی فهیمی

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد