تاریخچه بهداشت و بازرسی بهداشتی گوشت به قرن ها پیش و به زمان رومی ها و مصری های قدیم برمی گردد كه در آن زمان قوانینی در ارتباط با بازرسی بهداشتی گوشت تدوین گردیده بود و نشان می دهد این كار تحت نظر كشیش ها و روحانیون مذهبی صورت می گرفته است. مدارك تاریخی گواه این مطلب است كه از قرن سیزدهم میلادی قوانین محلی گوناگونی راجع به بازرسی گوشت در نقاط مختلف اروپا تدوین و اجرا گردیده است. 
    پس از شناخت بیماری عفونی سل و بیماری انگلی تریشینوز كه هر دو از گروه بیماری های مشترك بین انسان و حیوان به شمار می آیند و در آن زمان تلفات انسانی قابل توجهی را هم داشت، متخصصین در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی در ممالك مترقی دنیا شروع به تدوین قوانین بازرسی بهداشتی گوشت نمودند كه از اوایل قرن بیستم به طور رسمی در كشورهای مختلف این قوانین توسط دامپزشكان به اجرا درآمد كه بر همین اساس كشتارگاه های دام و طیور با هزینه های قابل توجه به هدف انجام كشتار در محیط بهداشتی و تحت نظارت و همچنین قطع سیكل انتقال عوامل احتمالی بیماری زا به محیط زندگی، تاسیس گردیدند. 

 


    بازرسی بهداشتی در كشتارگاه در دو قسمت قبل از كشتار و بازرسی بعد از كشتار صورت می پذیرد كه در هر مرحله بیماری های خاص با علایم تعریف شده مورد نظر بوده كه پس از بازرسی موارد مرضی از چرخه مصرف انسانی حذف می گردند. 
    حال این سوال مهم در ذهن نقش می بندد كه در كشور ما چگونه و با چه توجیهی در قرن بیست و یكم عده ای بدون هیچ نگرانی به منظورهای مختلف، دام مورد نظر خود را از مراكز غیر مجاز تهیه و بدون نظارت متخصصین در حیاط منزل و یا معابر عمومی آن را ذبح نموده، غافل از آن كه با این كار خود آلودگی های محیطی را به گوشت منتقل نموده و از طرفی نیز به واسطه خون، امعاء و احشاء، مدفوع و پوست دام كه می تواند حاوی انواع میكروب ها، ویروس ها و انگل ها باشد، محیط زندگی را به شدت آلوده و بهداشت عمومی را به مخاطره می اندازند. مطمئنا اگر بدانیم تعداد زیادی از بیماری های مهلك و مشترك بین انسان و دام مثل هاری، جنون گاوی، لیستریوز، سیاه زخم، آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان و... فقط در بازرسی قبل از كشتار در كشتارگاه و همچنین بسیاری از بیماری های خطرناك مثل سل، انگل ها، زردی و لاغری مرضی و همچنین عفونت ها فقط در بازرسی ضمن و بعد از كشتار توسط دامپزشكان و كارشناسان بهداشت گوشت در كشتارگاه قابل تشخیص می باشند و روزانه موارد متعددی لاشه و آلایش آلوده معدوم می گردد، بی محابا به ذبح غیر بهداشتی دام اقدام نمی كنیم. 
    آیا می دانید؟ 
    بر پایه اعلام سازمان بهداشت جهانی (WHO)، از میان 1709 عامل بیماری زای شناخته شده، 832 عامل یعنی 49 درصد و از میان 156 عامل بیماری زای نوپدید شناخته شده در انسان، 114 مورد آن یعنی 74 درصد از حیوان به انسان منتقل می شوند. 
    امروزه انسان ها، حیوانات و فرآورده های دامی به كمك وسایل سریع حمل و نقل بسیاری از عوامل بیماری زا را، خیلی سریع تر از مدت نهفتگی یا دوره كمون به نقاط مختلف جهان منتقل می كنند. بر همین اساس هدف اصلی دامپزشكی در قرن بیست و یكم در حقیقت پاسخگویی به نیازهای حیاتی و همزمان جامعه در پیشگیری از تهدیدات حاصل از بیماری های مشترك بین انسان و حیوان بخصوص بیماری های نوپدید و بازپدید كه در یك دهه اخیر همگان دیدند بیماری هایی نظیر سارس، جنون گاوی و آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان به یكی از بزرگترین دغدغه های كشورهای مترقی تبدیل شد و در نهایت بهبود ارتقای سطح بهداشت دام و بهداشت عمومی تعریف شده است. 
    دامپزشكی در جهت اجرای سیاست های بهداشتی و مسوولیت های حاكمیتی خود، استراتژی های متعددی را دنبال می كند كه از جمله آنها بهداشت فرآورده های خام دامی بوده كه با شعار "From Farm to Fork" كه منظور رعایت صحیح و كامل اصول بهداشتی از سطح دامداری تا چنگال غذاخوری می باشد را به اجرا گذاشته كه در راس این اقدامات می توان به زنجیره ی نظارت های بهداشتی بر تولید گوشت قرمز و سفید كه شامل ذیل می باشد اشاره نمود: 
    1- پیشگیری و مبارزه با بیماری های واگیردار و بیماری های مشترك بین انسان و دام. 
    2- بازرسی قبل از كشتار در كشتارگاه و حذف دام های آلوده. 
    3- بازرسی ضمن و بعد از كشتار در كشتارگاه و حذف لاشه و آلایش آلوده. 
    4- نظارت بهداشتی بر حمل و نقل و رعایت زنجیره سرد. 
    5- نظارت بهداشتی بر عملكرد مراكز بسته بندی با منشا دامی. 
    6- نظارت بهداشتی بر عملكرد مراكز عرضه كننده فرآورده های خام دامی. 
    حذف هر یك از موارد فوق می تواند در كیفیت و سلامت فرآورده تاثیر گذاشته و برای خود و سایرین مخاطره آمیز گردد و در صورتی كه الگوهای صحیح بهداشتی رعایت شود و به توصیه های مراجع ذی صلاح توجه گردد، سلامتی خانواده ما تضمین می شود. 
    مهمترین توصیه بهداشتی در شرایط حساس كنونی این است كه: 
    از تماس مستقیم با حیوانات و پرندگان خودداری نموده و فقط از فرآورده هایی كه مجوز معتبر دامپزشكی را دارند استفاده نموده و با پخت مناسب فرآورده كه دمای بالای 70 درجه سانتی گراد حداقل به مدت 20 دقیقه می باشد، ویروس ها و میكروب های مضر و بیماری زا را از بین ببریم. 

منبع : ماهنامه دام کشت و صنعت

نویسنده: دكتر داوود امان اللهی رییس اداره آموزش و روابط عمومی اداره كل دامپزشكی استان تهران

 


 


 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد