افلاتوكسین ها سمومی هستند كه بوسیله تعدادی از قارچها كه بر روی خوراك دام ومواد غذایی رشد می كنند ،تولید شده و می تواند بیماری افلاتوكسیكوزیس را در حیوانات اهلی و انسان ایجاد كنند.در مورد این سموم و بیماری های حاصله در سراسر جهان تحقیقات زیادی صورت گرفته است.

عوامل محیطی مختلفی بر روی تولید افلاتوكسین دخالت دارند از این رو شدت آلودگی بستگی به موقعیت جغرافیایی ،شیوه كشاورزی،حساسیت محصولات كشاورزی قبل از درو ،پروسه تهیه مواد غذایی و وضعیت انبار محصولات دارد.

افلاتوكسن ها نسبت به سایر سموم قارچی به علت اثرات سرطان زائی و ایجاد مسمومیت حاد از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.بسیاری از كشورها با توجه به داشتن آلودگیهای قارچی در مواد غذایی و محصولات كشاورزی با تصویب قوانین و مقررات ویژه ای توانسته اند بهداشت و سلامتی مواد غذایی تولیدی خود را تامین نمایند.

 

تاریخچه

در سال 1960 بیش از صد هزار بوقلمون جوان در كشور انگلیس در اثر یك بیماری جدید عنوان بیماری TURKEY X در عرض چند ماه از بین رفتند .محققین پس از مطالعات و بررسیهای دقیق دریافتند كه بیماری تنها محدود به بوقلمون نشده و در جوجه اردكها و بلدرچین های جوان منجر به تلفات سنگینی شده است ،همچنین به این نتیجه رسیدند كه عامل بیماری از طریق تغذیه با بادام زمینی برزیلی به طیور مزبور منتقل و باعث مرگ و میر آنها شده است.سرانجام بعد از آزمایشات متعدد مشخص گردید كه خوراك مورد نظر بر اثر آلودگی با نوعی سم كه منشا قارچی دارد باعث تلفات طیور گردیده لذا در سال 1961 قارچ تولید كننده بیماری را ASPERGILUS.FLAYUSو سم حاصله راAFLATOXIN نامگذاری كردند.كشف این سموم موجب شد كه مسئولین امربه زیانهای حاصله از سموم قارچی به عنوان عامل آلوده كننده مواد غذایی و ایجاد بیماری و حتی مرگ در انسان و حیوانات توجه بیشتری بنمایند.

در پاییز 1974 بیماری افلاتوكسیكوزیس در دو ایالت شمالی و 150 روستای كشور هند اتفاق افتاد كه در این همه گیری 397 نفر بیمار شدند كه از این تعداد 108 نفر جان باختند.در سال 1982 بیماری مزبور در كشور كنیا مشاهده گردید.

Brazilian peanut

در سال 1983 AUTRUP و همكاران برای اندازه گیری افلاتوكسین در ادرار از روشSYNCHIRONOUS FLURECENCE SPECTROSCOPY استفاده كردند.

در سال 1986WILD و همكاران روشهای ارزیابی سیستم ایمنی را كه دارای حساسیت قابل توجهی است.برای تعیین میزان افلاتوكسین در مایعات بدن انسان بكار بردند.

در سال 1988 1)IARC افلاتوكسین 1 B را در لیست مواد سرطانزای انسانی قرار داد.

بر اساس گزارشات سازمان غذا و كشاورزی ملل متحد (FAO)هر ساله میلیونها تن مواد غذایی در اثر آلودگی با مایكوتوكسین ها از بین می رود لذا در سال 1988 برنامه ریزیهای زیادی همراه با كارگاههای آموزشی برای كنترل بهداشتی مواد غذایی در سرتا سر دنیا صورت گرفت.

در سال 1990 بنا به گزارش مركز كنترل بیماریها در كشور آمریكا عامل ایجاد بسیاری از موارد مسمومیت های غذایی ،میكروبها و قارچهای بیماریزا بوده اند.

در سال 1990 روش TLC به عنوان یكی از روشهای متداول جداسازی افلاتوكسین مورد توجه بوده و به منظور تشخیص و تعیین مقادیر كمی افلاتوكسین به كار رفته است.در این روش میزان سم بر حسبNG/G گزارش می شود.

 

افلاتوكسین ها:

افلاتوكسین ها ،مایكوتوكسین هایی هستند كه توسط دو نوع كپك به نامهایASPERGILUS.FLAVOUSو ASPERGILUS.PARASITICUS ایجاد می شوند.در كلمهAFLATOXIN حروف FوA به ترتیب نماینده جنس قارچ یا ASPERGILUSو گونه آن یاFLAVOUS می باشند كه با لغت TOXIN تركیب شده است.

مطالعات زیادی در مورد گونه های این قارچ شاملASPERGILUS.PARASITICUSوASPERGILUS.FLAVOUSوASPERGILUS .NOMIUS وASPERGILUS .NHGER در دانشگاهها و مراكز تحقیقاتی جهان صورت پذیرفته است.بر اساس این مطالعات در طبیعت چهار نوع افلاتوكسین اصلی شامل B1و B2و G1 وG2و دو نوع محصولات متابولیكی به نامهای M1وM2 وجود دارند كه می توانند خوراك های دام و انسان همانند ذرت ،سورگوم ،گندم ،سویا ،كنجاله ،پنبه دانه ،بادام زمینی ،آجبل ها ،خشكبار را آلوده سازند.

1- INTERNATIONAL AGENCY RESEARCH CANCER

2-CENTER CONTROL DISEASE

آفلاتوكسین های M1وM2 برای اولین بار از شیر دامهایی كه با خوراك آلوده تغذیه شده بودند ،جدا شدند ،این سموم دارای ساختمان ملكولی مشابهی بوده و یگ گروه از تركیبات اكسیژن دار هتروسیكلیك را تشكیل می دهند.

افلاتوكسین های G2وB2 مشتقاتی ازG1وB1 بوده و افلاتوكسین هایM2وM1 به ترتیب از افلاتوكسین های B2وB1حاصل می گردند و فرمول ملكولی آنها به شرح زیر است :

 

B1=C1VH2O6G1=C1VH12OV

B2=C1VH14O6G2=C1VH14OV
 
دكتر عماد الدین ادریسی-اداره كل دامپزشكی استان فارس

 

 

 

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد