زبان آبی و بیماری خونریزی دهنده اپی زوتیک وابسته به آن بوسیله رئوویروسها ایجاد می شود. رئو ویروسها توسط پنج گونه از حشره ای  بنام کولیکوئیدس (بطور مثال : Culicoides varripennis )منتقل می شود و قادر به آلوده کردن گاو ، گوسفند ،  بز گاومیش ونشخوارکنندگان وحشی (مانند گوزن)  است.

بیماری توسط التهاب غشاهای مخاطی ، احتقان ، تورم و خونریزی مشخص می شود

گوسفند بیشتر تحت تاثیر بیماری قرار میگیرد ابتلاء گاو خفیف است. بروز عفونت در بعضی از قسمتهای جهان بدون علایم بالینی بوده است

طبقه بندی بیماری :

بیماری  در لیست  A  سازمان بهداشت جهانی دام قرار دارد

انتشار :

انتشار بیماری وابسته به انتشار ناقلین  کولیکوئدس است. شیوع زبان آبی به فرم دارای علائم بالینی ، در آفریقا ، خاورمیانه ، هند ، چین ، ایالات متحده ، مکزیک و اروپای جنوبی مشاهده شده است. نشانه های سرولوژیکی بیماری نیز در آسیای جنوب شرقی، امریکای شمالی و جنوبی ، استرالیای شمالی ، جزایر سلیمان و کینه جدید یافت شده است.

پشه های کولیکوئیدس می توانند به فرم لاروی آب هوای سرد مناطق شمالی (کشور ) را طی کنند اما ویروس قادر به زنده ماندن در فرم لاروی پشه نیست. انتقال نیارمند وجود حشره بالغ استکه خونخواری کرده و بدین طریق ویروس میتواند به مدت 2 هفته تقویت شود.در طی این مدت دمای محیط باید بالا باقی بماند والا (تعداد ) ویروس قادر به ایجاد عفونت در میزبان جدید نخواهد بود.

ویروس ممکن است بطور متناوب در ماه های آگوست و سپتامبر (مرداد و شهریور ) از آمریکا از طریق کولیکوئیدس های آلوده توسط جریانهای باد به مناطق شمالی کانادا انتقال پیدا کرده دامهای حساس را در صورت مساعد بودن شرایط محیطی آلوده نمایند انتقال عمودی از گاو به گوساله وانتقال از منی آلوده نیز می تواند موجب بیماری شود زیرا که در مرحله ویرمی بیماری ویروس به منی نیز راه می یابد.منی آلوده گاوهای دریافت کننده آنرا آلوده خواهد کرد ولی برای آلودگی یک منطقه انتقال ازراه منی به تنهایی کافی نبوده و وجود تعداد زیادی ناقل (پشه کولیکوئدس ) نیر ضروری است.

خطر ورود بیماری به منطق جدید:

بیماری از راه های زیر به مناطق جدید انتقال پیدا میکند.

ورود دامهای آلوده 

حشراتی که از طریق هواپیماها انتقال پیدا میکنند

انتقال حشرات از طریق بادها

منی دامهای آلوده

ویروس بیماری زبان آبی به مناطق جدید از طریق نقل و انتقال دامهای آلوده وارد خواهد شد اما تا هنگامی که تعداد حشرات ناقل زیاد نبوده و تعداد دامهای حساس کافی نباشد نمی تواند زنده بماند. از طرفی با توجه به اینکه ورود عامل بیماری به یک منطقه از طرق فوق ممکن است باعث بیماری گردد لذا اقدامات لازم برای قرنطینه و کنترل ورود ناقلین از طریق هواپیما باید در اولویت قرار گیرد.

بیماری از راه تماس مستقیم و یا غیر مستقیم دامها انتقال نمی یابد و حضورحشره جهت انتقال بیماری ضروری است

گاوها مخازن طبیعی ویروس هستند. بعد از آلودگی دوره کمون 3 تا 10 روز طول کشیده و ویروس به مدت 60 تا 80 روز در گلبولهای قرمزخون حضور خواهد داشت دراین دوره زمانی است که احتمال دارد ویروس توسط پشه کولیکوئدس هنگام خونخواری و گزش وارد بدن پشه شود.دوره حضورویروس در خون دامهایی که نیمه عمر گلبولهای قرمز خون کوتاه است موجب کاهش دوره ویرمی در آنها (گوسفند ، نشخوارکنندگان وحشی ) خواهد شد.

فرم کلاسیک زبان آبی در گوسفند مشاهده میگردد. در این فرم ابتدا تب(42 درجه سانتی گراد ) مشاهده شده  سپس دهان و حفره های بینی پرخون (سرخ) شده ، زبان ، لبها و آرواره ها متورم میشوند. زبان ممکن است زخمی و متورم شده و به علت سیانوز حاصل از کمبود اکسیژن بنفش رنگ شود(در درصد کمی ) از اینرو بیماری زبان آبی نامیده می شود. ممکن است بلع و تنفس به علت تورم سر مشکل پیدا کرده  ترشحات بینی که همراه با ریزش خون است مشاهده گردد.ویروس ممکن است محل اتصال مابین پا و سم (باند شاخی ) را تحت تاثیر قرار داده موجب پیدایش رنگ قرمز تیره یا بنفش درست در پوست بالای سم شود.مرگ ممکن است بعد از 7 روزاز ظهور اولین علامت بالینی اتفاق بیافتد . گوسفندان بهبود یافته ممکن است مبتلا به شکاف یا ترک سم و پوست پوزه شوند.گاهی پنومونی مشاهده شده و سقط جنین و بدشکلی تناسلی نیز از علائم دیگر بیماری است مرگ و میر یا تلفات بیماری متغیر بوده تا 30 درصد نیز می تواند برسد.

بیشتر عفونت های گاو بصورت ناآشکار و تحت بالینی است ولی ممکن است تعداد کمی نیز سندرم کلاسیک شبیه گوسفند داشته باشند.گاوها برای گوسفندان منبع عفونت می باشنددر 5% موارد تب ، ترشح بزاق ، احتقان ، تورم و زخم ممکن است در داخل دهان بروز پیدا کند.

نشانه های کالبد گشایی :

بیشتر موارد مرگ و میر در گوسفند متعاقب پنومونی ثانویه اتفاق می افتد بنابر این پنومونی دوطرفه و شدید از یافته های کالبد گشایی است سایر یافته ها عبارتند از :

خونریزی در قلب ، تورم و نکروز در ماهیچه ها ، بزرگ شدن گره های لنفاوی ، احتقان و تورم در طحال و کبد

تشخیص تفریقی  :

بیماری زبان آبی باید از بیماری های زیرتشخیص تفریقی داده شود.

 

 Foot-and-mouth disease تب برفکی 
Vesicular stomatitis تورم دهان وزیکولار 
Peste des petits ruminantsطاعون نشخوارکنندگان کوچک 
Photosensitisation حساسیت به نور 
Nasal botfly infestation آلودگی بینه ای با بات فلای 
Pneumonia پنومونی 
Akabane infectionعفونت یا بیماری آکابان   
Epizootic haemorrhagic disease of deerبیماری خونریزی دهنده اپی زوتیک در گوزن    
Contagious ecthyma اکتیمای واگیر 
Polyarthritis, footrot, foot abscessesپلی آرتریت ، فوت رات ، آبسه پا   
Plant poisonings مسمومیت گیاهی 
            Coenurosis آلودگی انگلی سنوروسیس

 

 

نمونه های مورد نیاز برای تشخیص :

نمونه سرم :برای انجام آزمایش الیزای رقابتی که آزمایش مرجع OIE است ،یا Agar Gel Immunodiffusion استفاده می شود نمون های سرم باید برای تعیین افزایش عیار پادتن ها در سرم دو بار (در فواصل مناسب ) اخذ شوند.

برای جداسازی ویروس – خون کامل تازه که با ضد انعقاد هپارین گرفته شده باشد و بافت های تازه (از طحال ، گره های لنفاوی ، خون قلب و مغز استخوان )  دامی که به تازگی تلف شده باشد و یا اجزاء حاصل از سقط جنین مورد نیاز است.نمونه ها باید در 4 درجه سانتی گراد نگهداری شده و به هیچ عنوان فریز نشوند.

کنترل و درمان :

هیچگونه درمانی برای بیماری وجود ندارد.ولی به علت اینکه گوسفندان مبتلا به علت جراحات دهانی بی اشتهاء هستند باید از طریق لوله معدی غذا داده شده یا تشویق به خوردن مواد غذایی نرم شوند درد ماهیچه ای و باند شاخی سم مانع تحرک دام را محدود می نمایند لذا مواد غذایی و آب برای دام باید فراهم گردند دارو های گروه سولفا باید برای پیشگیری از پنومونی های ثانویه باکتریایی دام بکار برده شوند علاوه بر آن داروهای NSAID بطور عام برای کنترل درد بکار می روند.

در صورت حذف پشه های ناقل ، بروز بیماری غیر ممکن است لذا هنگام افزایش فعالیت پشه ها (بطور مثال در زمان غروب )باید گوسفندان در داخل (دامداری) نگهداری شوند. کنترل محیطی با استفاده از آیورمکتین امکان پذیر است ولی انتقال ویروس زبان آبی ممکن است قبل از کاهش پشه ها اتفاق بیافتد.

واکسن های تخفیف حدت یافته بطور وسیع و موثری در آفریقای جنوبی و آمریکا به منظور پیشگیری از بیماری بکار میروند ولی معایبی دارند.واکسنها در هر منطقه ای باید دارای سروتیپ هاو سویه های همان محل باشند واکسن ها در میش های آبستن به دلیل ایجاد جنین های غیر طبیعی استفاده نشود. واکسن های غیر فعال شده در کشورهایی که بیماری در آنها بصورت بومی وجود دارد استفاده نمی شوند

بهترین روشهای کنترل بیماری بر اساس کنترل حشرات ناقل است.

References:

·         Surveillance: Special Issue - Exotic Diseases, Vol 23, 1996
MAF Regulatory Authority, Ministry of Agriculture
P.O. Box 2526, Wellington, New Zealand

·         Poultry Diseases, Fourth Edition
Jordon, F.T.W. and Pattison, M., Editors
W.B. Saunders Company Ltd., London, 1996 , ISBN 0-7020-1912-7

·         Notifiable Diseases: Special Issue of the State Veterinary Journal,
Vol. 5 No. 3, October 1995
Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, United Kingdom ISSN:0269 5545

·         Exotic Diseases of Animals: A Field Guide for Australian Veterinarians
Geering, W.A., Forman, A.J. and Nunn, M.J.
Australian Government Publishing Service, Canberra, 1995, ISBN 0 644 33513 0

·         Avian Disease Manual, Third Edition
Whiteman, C.E. and Bickford, A.A.
American Association of Avian Pathologists
Kendall/Hunt Publishing Company,Dubuque, Iowa, ISBN 0-8403-5795-8

·         The Merck Veterinary Manual, 6th Edition, Editor: Fraser, C.M.
Merck & Co., Inc, Rahway, N.J., U.S.A., 1986, ISBN 911910-53-0

·         Veterinary Medicine - Eighth Edition
Radositis, O.M., Blood, D.C., and Gay, C.C.
Balliere Tindal, London, U.K., 1994, ISBN 0 7020 1592 X

·         Bluetongue, In Merck Veterinary Manual, National Publishing Inc. Eight ed, 1998, Philadelphia, p 520-521

·         Bluetongue disease in Southeast Asia and the Pacific, proceeding of the first Southeast Asia and Pacific Regional Bluetongue Symposium, Greenlake Hotel, P.R. China, 22-24 August 1995, ACIAR proceedings N° 66

·         BOORMAN JPT, HAGAN DV (modified and updated after 1996), A Name List of World Culicoides (Diptera: Ceratopogonidae), International Journal of Dipterological Research 7(3): 161-192.

·         GEERING WA, FORMAN AJ, NUNN MJ, Exotic Diseases of Animals, Aust Gov Publishing Service, Canberra, 1995, 440p

·         Lardeux, communication on Ceratopogonidae Information Exchange No. 61- May 1998 May 1998:http://www.belmont.edu/Science/Biology/cienews/CIE.v61.M98.html

·         Office International des Epizooties, 2002

·         Kahrs, Robert: 1998.  The Impact of Bluetongue on International Trade.  Proceedings of the Annual Meeting of the USAHA.

·         MacLachlan, Pierce and deMattos: 1997.  Evolution of Bluetongue Virus in the Western United States. Proceedings of the Annual Meeting of the USAHA.

·         Mecham and Wilson: 1994.  Strategies for Improved Bluetongue Diagnostics.  Proceedings of the Annual Meeting of the USAHA.

·         Monke, Donald R: 1996.  Bluetongue Virus: Review of Regulations and Diagnostic Tests Pertinent to the International Exchange of Bovine Semen.  Proceedings of the Annual Meeting of the USAHA.

·         Parsonson, Ian M.: 1993.  Bluetongue Virus Infection of Cattle.  Proceedings of the Annual Meeting of the USAHA.

·         Smith: 2001.  Large Animal Internal

 

 

 

Compiled from "Bluetongue Strategy - Draft Copy", Agriculture and Agri-Food Canada, January 1996

Office International des Epizooties2007

ترجمه و گردآوری :

دکترجواد امامی

كارشناس  اداره بررسیها ، آموزش و مراقبت از بیماری های دامی

اداره کل دامپزشکی آذربایجان غربی

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد