این دستگاه در دو نوع On Line به شماره ۳۵۹۷۸ مورخ ۲۵/۵/۱۳۸۵ و نوع Off Line به شماره ۳۵۹۷۹ مورخ ۲۵/۵/۱۳۸۵ در اداره کل ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی به ثبت رسیده است.

● مقدمه

آگاهی از زمان دقیق فحلی (دوره ای که حیوان ماده به حیوان نر اجازه جفت گیری می دهد) منجر به تعیین دقیق زمان تلقیح می شود که این نیز به نوبه خود باعث افزایش گیرائی تلقیح و نیز افزایش ماده زائی در گله خواهد شد. از دست دادن یک فحلی در گله علاوه بر هزینه های دامپزشکی و فحل یابی، حداقل ۴۱ روز تا علائم فحلی بعدی باید انتظار کشید و اینها در نهایت ضرر و زیان دامداری را در بر خواهد داشت.

 

 

● مناسب ترین زمان تلقیح

مهمترین شاخص تشخیص زمان مناسب تلقیح گاو، زمان بروز اولین ایستائی که در واقع نشانه ای از زمان تخمک گذاری حیوان می باشد است. برای دستیابی به بهترین نرخ آبستنی، گاوها و تلیسه ها را باید بین ۶ تا ۱۲ ساعت پس از مشاهده اولین ایستائی، تلقیح کرد. رمان مناسب تلقیح باعث می شود تا تعداد بیشتری اسپرم سالم به تخمک ها رسیده و عمل لقاح به صورت مناسب انجام شود. تلقیح زود هنگام گاوها باعث می شود بسیاری از اسپرم ها قبل از تخمک گذاری نابود شوند از سوی دیگر تلقیح دیر هنگام باعث پیر شدن تخمک شده و قبل از رسیدن اسپرم ها فعالیت تخمک از بین می رود. برخی از مطالعات نیز با توجه به اختلاف سرعت بین اسپرم های حاوی کروموزوم X وY (اسپرم های حاوی X سریع تر حرکت می کنند)، زمان مناسب را این گونه توصیه می کنند که، تلقیح باید زمانی صورت گیرد که در زمان رسیدن اسپرم ها به محوطه رحمی زمان انتظار آنها برای برخورد با تخمک حداقل ممکن باشد، به این ترتیب با توجه به سرعت بیشتر اسپرم های حاوی X احتمال تولد گوساله ماده افزایش می یابد. به علاوه به علت حداقل شدن می رسد. لازم به ذکر است حفظ یک برنامه فحل یابی موفق باعث تولد گوساله های بیشتر و تولید شیر زیادتر در گله می شود و این بدان مفهوم است که سود و بهره وری بیشتری در انتظار گاودار است.

معمولاً توصیه می شود که حتماً شخصی مسئول فحل یابی در گله باشد و در صورت نبودن آن شخص، فرد دیگری باید وظیفه فحل یابی در گله ها براساس مشاهدات فرد فحل یاب انجام می شود، بنابراین هرچه دفعات مشاهده بیشتر باشد، احتمال مشاهده گاو فحل توسط فرد بیشتر خواهد شد. به این ترتیب اگر فرد گاوها را روزانه یک بار مورد مشاهده قرار دهد حدود ۵۰% گاوهای فحل را تشخیص می دهد در حالی که روزانه دو بار مشاهده با فاصله زمانی یازده الی سیزده ساعت این عدد را به ۸۰% می رساند از سوی دیگر روزانه چهار مرتبه مشاهده گاوها و هر مرتبه به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه باعث می شود که ۹۵% گاوهای فحل تشخیص داده شوند. اما متأسفانه در اکثر گله ها، روزانه دو بار مشاهده صورت می گیرد. این در حالی است که صرف نظر از مشاهدات کم دقت فرد مسئول، حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که هیچ حیوان فحلی از چشم ما دور نماند و گاو فحل توسط فرد مشاهده شود باز هم زمان دقیق تخمک گذاری مشخص نمی شود.

لازم به ذکر است که در صورت از دست رفتن یک فحلی علاوه بر هزینه های دامپزشکی و فحل یابی، حداقل ۲۱ روز دیگر باید انتظار کشید تا دام دوباره علائم فحلی را بروز دهد و این یعنی ضرر به دامدار. دستگاه فحل یاب، این مشکل را به بهترین شکل حل کرده است، چراکه در واقع مشاهده حیوان را به صورت ۲۴ ساعته و با دقت بسیار بالا انجام داده و نتایج را نیز در کوتاه ترین زمان ممکن به اطلاع مدیر مزرعه می رساند.

● شرح دستگاه

دستگاه فحل یاب الکترونیکی به منظور پاسخگوئی نیاز مدیران گاوداری های شیری به آگاهی از زمان دقیق فحلی حیوان ماده طراحی شده است. مهمترین شاخص تشخیص زمان فوق، تغییر رفتار حیوان و هم گله های اوست به این صورت که تحرک حیوان به حداقل رسیده و در نهایت در جای خود می ایستد، در این زمان هم گله های او به تقلید از گاو نر روی حیوان پرش انجام می دهند. دستگاه فحل یاب الکترونیک بر اساس این تغییر، رفتار یعنی ایستادن حیوان و اجازه پرش دادن به سایرین ساخته شده است، به این صورت که هرگاه پرشی صورت گیرد، کلید نصب شده در پشت حیوان فشرده شده و سیگنالی را به پردازش گر دستگاه ارسال می کند. پردازش گر که توسط یک کد منحصر به فرد به گاو مربوطه اختصاص یافته ، سسیگنال دریافتی را به همراه اطلاعاتی نظیر تاریخ، ساعت، دقیقه و طول مدت زمان پرش را محاسبه و در نوع Off Line در حافظه خود که ظرفیت ۱۰۰ رکورد را دارد ثبت می کند. از آن پس چراغ دستگاه شروع به چشمک زدن می کند. میزان نور و جهت تابش چراغ به گونه ای است که از فاصله دور نیز قابل تشخیص است. در صورت مشاهده چنین موردی مسئول مربوطه گاو را مهار کرده و به کمک بخش جمع آوری کننده دستگاه (Logger) اطلاعات ثبت شده را تخلیه کرده ونتایج را به صورت جدول زمانی مشاهده خواهد کرد. این قسمت اطلاعات هر پردازش گر را در فیلدی جدا تخلیه کرده و قادر است اطلاعات را در غالب مدل های از پیش تعیین شده تحلیل کرده و نتیجه را به صورت عبارت متنی اعلام کند. به علاوه امکان تخلیه آن به رایانه نیز وجود دارد.

در نمونه On Line اطلاعات مورد نظر به جای ذخیره شدن روی دستگاه از طریق فرستنده آن به بخش مرکزی دستگاه ارسال می شود. واحد مرکزی توالی و مدت زمان های پرش ارسالی از هر فرستنده (در بخش نرم افزاری دستگاه بخشی تعبیه شده که هر فرستنده را می توان به یک شماره گاو اختصاص داد) را به صورت مجزا ذخیره کرده و با مدل های پیش بینی مطابقت داشته باشد، شماره آن گاو را به عنوان گاو فحل اعلام کرده و هشدار می دهد. این دستگاه قابلیت تجهیز به انواع آلارم ها، مودم و ارسال SMS به موبایل یا پیجر مدیر مزرعه، مسئول تلقیح و یا هر کس دیگری را دارد. هم چنین می توان وقایع ثبت شده را از طریق اینترنت مانیتور کرد. به علاوه طراحی دستگاه به شکلی صورت گرفته که توانائی اتصال چندین سنسور آنالوگ یا دیجیتال دیگر نظیر (دمای بدن، شمارش ضربان قلب و غیره) را نیز داشته باشد.

● مزایا و دلایل توجیهی ساخت دستگاه فحل یاب الکترونیکی گاو شیری

فحل یابی، یکی از علل اصلی راندمان پائین تولید مثل در اکثر گله های شیری است. از طرف دیگر فحل یابی مانع اصلی استفاده گسترده از تلقیح مصنوعی (AI) در تلیسه ها است. در بیشتر گاوداری های موفق، سعی براین است که سرعت ردیابی دوره فحلی افزایش پیدا کند بنابراین تکنیک ها و ابزارهائی که بتواند به این کار کمک کند مورد توجه اکثر مدیران گاوداری ها می باشد. از طرف دیگر در صورت داشتن یک سیستم فحل یابی مناسب می توان به یک دوره شیردهی سریع تر دست یافت.

مخترع: علیرضا حسنی بافرانی سرپرست گروه علوم دامی و عضو هیئت علمی مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی 
آموزش های علمی کاربردی

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند