مدیریت زایمان گاوها هرچه به زمان زایمان و آغاز دوره شیر دهی جدید نزدیك تر می شوند ٬ دچار تنش یااسترس بیشتری می شوند . در خلال این دوره ی انتقال ٬ بسیاری تغییرات بیولوژیكی جهت مراحل مختلف زایمان و شروع شیر دهی رخ میدهد و البته تغییرات عمده تری در روش مدیریت این دوره نیز انجام می شود كه مزید بر استرس های بیولوژیكی می باشد . همانگونه كه همگان قبول دارند ٬ دوره ی انتقال دوره ی بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشكلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار حساس در جهت پیشگیری از مجموعه مشكلات دام می باشد . با وجود تلاش بسیار متخصصین عملی تغذیه ی گاو و محققین دانشگاهی ٬ مشكلات اوایل دوره ی شیر دهی همچنان وجود دارد . یك توصیه عملی بسیار معمول این كه دریافت مواد غذایی توسط دام را قبل از زایمان باید تحت نظر گرفت . دریافت غذا به ویژه در هفته ی آخر قبل از زایمان یك مسئله طبیعی است .

 

 سه هفته قبل از زایمان دریافت ماده ی خشك گاو وتلیسه ی شكم اول حدود 9/1 و7/1 درصد وزن بدن آن می باشد ولی تفاوت های عمده ای از یك گله تا گله دیگر از نظر در یافت ماده ی خشك دیده شده است . متاسفانه زمانی كه نیاز گاو به مواد غذایی جهت رشد جنین و آماده شدن سیستم پستانی برای دوره ی شیر دهی بعدی افزایش می یابد ٬اشتهای گاو كاهش پیدا می كند . به همین علت توصیه ی افزایش دادن دریافت ماده ی خشك (مواد غذایی) به نظر منطقی می آید. حدود 10 سال قبل تحقیقی انجام دادیم كه در آن گاوهایی كه به طور طبیعی قبل از زایش ٬ كاهش دریافت غذایی داشتند با گاوهایی كه به طور دستی تغذیه ی اجباری شدند (به صورتی كه دریافت ماده ی خشك آنها كاهش نیافت ) مقایسه گردیدند ٬ گاوهایی كه به طور اجباری تغذیه شده اند ٬ تمام پس مانده ی آخور آنها به صورت دست ی وارد شكمبه آنها شد (از طریق فیستول بادریچه ی تعبیه شده ).
شكل شماره 1 دریافت ماده خشك 2 گروه گاو را نشان می دهد در مقایسه گاوهائی كه تغذیه اجباری داشتند و دریافت ماده خشك آنها كاهش نداشت ٬وضعیت آنها پس از زایمان بهتر از گروه شاهد بود . چربی كمتری در كبد و كتون كمتری در خون داشتند و آنها شیر بیشتر و با درصد چربی بالاتری تولید كردند . برداشت منطقی از این تحقیق افزایش مقدار در یافت ماده ی خشك در قبل از زایمان بود و این توصیه پیغامی بود كه از آن زمان ما به دامدار ٬دامپزشك و متخصص تغذیه ارسال می كردیم . شواهد قوی وجود دارد كه احتمال برداشت دیگری از نتایج تحقیق فوق را تقویت می كند . تحقیقاتی در دانشگاه ایلینویز و اخیراً در دانشگاه فلوریدا انجام گردیده كه نتیجه گیری جدیدی را عرضه می كند و آن این محدودیت تغذیه در دوره ی انتقال (دوره ی خشكی ) به خوبی تغذیه اجباری یا تغذیه آزاد پاسخ داده است .
شكل شماره (2) منحنی دریافت ماده ی خشك با محدودیت را نشان می دهد . دقت كنید كه دریافت ماده ی خشك تغذیه با محدودیت و تغذیه گروه شاهد (طبیعی) در قبل از زایمان برابر است . تحقیق دانشگاه ایلینویز نشان داد كه چربی كبد گاوهای تغذیه شده با روش محدودیت ٬ كمتر بوده و پس از زایمان دریافت ماده ی خشك آن ها بالاتر رفته است . جهت دستیابی به پاسخ واقعی ٬ نیاز به بررسی مجدد نتایج مطالعه ی تغذیه اجباری و تحقیقات انجام شده در دانشگاه های ایلینویز و فلوریدا داشتیم . پس از بررسی نتایج تحقیق قبلی خود كه در آن گاوها به روشی تغذیه شده بودند كه موجب تفاوت فاحشی در دریافت ماده خشك گاوهای خشك نزدیك زایش گردید به این نتیجه رسیدیم كه نتایج تحقیق ما هیچ گونه رابطه ای میان میانگین دریافت ماده ی خشك 3 هفته ی آخر آبستنی و مقدار چربی جمع شده در كبد پس از زایمانرا نشان نداد ولی رابطه معنی داری را بین كاهش دریافت غذا در سه هفته آخر آبستنی و مقدار چربی جمع شده در كبد پس از زایمان گاوها را نشان داد .
بدین معنی كه هر چه دریافت غذا كاهش بیشتری داشت جمع شدن چربی در كبد بیشتر بود . در تحقیق اولیه ی ما تغذیه ی اجباری به ما این امكان را داد كه دریافت غذا را به حداكثر برسانیم وهمچنین در جهت پیشگیری از كاهش دریافت مواد غذایی در قبل از زایمان كمك زیادی كرد و اكنون با پدیده های نوین توصیه می گردد بالا بردن دریافت غذا به سمت حداكثر ٬ جهت سلامتی و تولید خوب گاو پس از زایمان ضروری نیست . 
شاید بهتر باشد در دوره ی قبل از زایمان سعی و تلاش در جهت دریافت مواد غذایی شود تا بالا بردن دریافت مواد غذایی . در یافت بالاتر ماده ی خشك زیان آور نیست و نباید علیه این كار تبلیغ گردد ولی اگر گاوها نتوانند مقدار دریافت ماده ی خشك را در خلال دوره ی زایمان ادامه دهند در معرض خطر بیشتری قرا ر خواهند گرفت . پر واضح است كه امكان نگهداری اشتهای كل گاوها وجود ندارد و متاسفانه تحقیقات كافی در این خصوص وجود ندارد تا بتوان استراتژی مناسبی را در جهت جلوگیری از كم شدن دریافت ماده ی خشك ارایه نمود . تنها توصیه های منطقی را می توان قبول كرد و بكار برد . در دوره ی قبل از زایش یا دوره ی خشكی نزدیك زایمان به طور طبیعی گاو غذای كمتر می خورد بنابر این پیشگیری از هر مسئله ای كه باعث كاهش بیشتر دریافت غذا گردد٬بسیار مهم و حیاتی است . مهم ترین نكات جهت یادآوری : - جایگاه گاوهای نزدیك زایمان را متراكم نكنید . 
این مشكل معمول گاوداری هاست به ویژه گاوداریهای توسعه یافته و در تهیه ی جایگاه مناسب جهت گاوهای در حال انتقال موفق نشده اند . تراكم جمعیت در جایگاههای با Free-stall 90% تعداد جایگاه آزاد انفرادی است . در جایگاه های بدون free-stall و باز حدود 30 متر مربع (مسقف و آزاد )برای هر گاو باید در نظر گرفته شود . - از جابه جایی بیش از حد پیشگیری كنید . محیط های جدید و گروه جدید گاو ایجاد تنش می كند . داشتن گروه های متعدد لزوماً یك حسن نیست . به ویژه از جابه جایی گاو وتلیسه قبل از زایش باید اجتناب شود . - گاو و تلیسه را در صورت امكان جدا از هم نگهدارید . با این كه حساسیت تلیسه نسبت به گاو در برابر مشكلات كم تر است ولی اگر در محل غذاو آخور قادر به رقابت با گاو نباشد با جدا سازی آنها این مسئله ایجاد مشكل نخواهد كرد . - از تغییر شدید جیره ی غذایی اجتناب گردد . به خصوص از افزودن ناگهانی مواد غذایی كه خوش خوراك نیستند از قبیل (پودر خون٬ چربی) جلوگیری شود .
دوره ی انتقال زمان خوبی جهت تغذیه دام با علوفه ی خراب یا كپك زده نیست . - از غذای كاملاً مخلوط جهت تغذیه ی گاوهای نزدیك زایش استفاده گردد تا قابل جدا سازی و و انتخاب گاو نباشد . بدین وسیله از مصرف نشاسته و كنسانتره بیش از حد جلوگیری خواهد شد و حتی مواد غذایی غیر خوش خوراك را به این روش می توان به گاو خوراند . - از تنش گرمایی جلوگیری كنید . به طور معمول به گاوهای شیری از این نظر رسیدگی می شود و نباید گاوهای نزدیك زایمان را فراموش كنید . - آب تازه و به مقدار كافی در اختیار گاوها قرار دهید . روش تغذیه محدود كننده ی مقدار غذا یك امتیاز است به خصوص برای گاودارا نی كه نمی توانند مقدار بالای دریافت غذا در گروه گاوهای نزدیك زایمان را انجام دهند و یا گاودارانی كه ترجیح میدهند به طور اجبار دریافت ماده غذایی را بالا ببرند .
با محدود نگه داشتن در یافت غذا ٬ احتمال كاهش شدید اشتها و دریافت ماده ی خشك در نزدیك زایمان افزایش می یابد . از نقطه نظر علمی كاربردی محدود كردن در یافت غذا بسیار ساده و قابل انجام است و تنها با افزایش فیبر انجام می شو د . تعداد زیادی مطالعه و تحقیق نشان داده اند كه دریافت غذا توسط گاو نزدیك زا Close-up ارتباط زیادی به مقدار فیبر جیره دارد . برای موفق شدن در محدود كردن غذای دریافتی باید غذا را در آخور ها با گردن گیر و یا در Stanchion انجام داد . در صورتی كه تغذیه به طو ر گروهی انجام شود٬ رقابت موجب خواهد شد كه تعدادی گاو غذای بسیار محدودی در یافت كنند و تعدادی دیگر به طور غیر محدود غذا بخورند . 
متاسفانه به اندازه كافی مطالعه و تحقیق در این رابطه كه سطح فیبر جیره و مقدار جیره ی گاو های نزدیك زا چقدر باشد تا با كمترین استرس و به آرامی دوره ی انتقال توسط گاو طی شود ٬ انجام نشده ولی به هر حال مدارك كافی وجود دارد كه اشاره به تغذیه ی جیره با انرژی بالا (برای گاو close-up (Mcal/nei/b/dm 0/72-0/70 ٬ (34-40 درصد كربوهیدرات غیر فیبری NFC و حداقل 32/0 NFC )كه البته این توصیه صد درصد و تضمین علیه حل مشكلات پس از زایش نیست. پیدا كردن راه و روش صحیح برای گله ی شما همیشه ساده نمی باشد ولی اجازه ندهید كه چند مشكل كوچك سد راه شما جهت رسیدن به پاسخ صحیح شود .

گردآورنده مهندس سید وحید باقری سلیمی

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 5 حرف باشد
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد